راه رستگارى (كند و كاوى در باب ايمان و اسلام) (فارسى) — الصفحة ٨٩

ج ) در تشريع

عوف‌بن‌مالك روايت كرده‌اند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود :

تَفتَرقُ أمَّتي عَلى بِضعٍ وَ سَبعينَ فِرقَةً أعظَمَها فِتنَةٍ عَلى أمَّتي قَومٌ يُقِيسُونَ الأمُورَ برأيِهِم ، يُحَرِّمُونَ الحَلال ، وَ يُحَلِّلُونَ الحرامَ « 1 » ؛

امّت من به هفتاد و اندى فرقه تقسيم خواهد شد كه پرفتنه‌ترين آنها براى اين امّت ، گروهى است كه امور [ دين ] را به رأى خود خواهند سنجيد ، آنان حلال را حرام و حرام را حلال خواهند شمرد .

ديلمى در كتاب فردوس از انس از ابوهريره نقل كرده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود :

تَعملُ هذهِ الأُمّةُ بُرهةً بِكتابِ اللّهِ ، و بُرهةً بِسُنَّةِ نَبِيِّهِ ، ثُمَّ تَعملُ بِالرَّأى ، فإذا عَمِلُوا بِهِ فَقَد ضَلُّوا و أضَلُّوا « 2 » ؛

اين امّت در يك دوره به كتاب خدا و در دوره‌اى به سنّت پيامبرش عمل خواهد نمود ، سپس به رأى و نظر خود عمل خواهد كرد . زمانى كه مردم به رأى خود عمل نمودند ، گمراه خواهند شد و ديگران را نيز به گمراهى خواهند كشانيد .

در كتاب ابانة بن بطّه و مسند هذلى از ابن عباس نقل شده است كه :

« إياكُم وَ الرّأي » « 3 »

؛ « از عمل به رأى [ در تفسير متون دينى ] بپرهيزيد ! » .

و نيز از ابن عباس نقل شده است :

لو جَعَلَ اللَّهُ الرَّأي لِاحدٍ لَجَعَلَهُ لِرَسوُلِهِ بلْ قال :

« وَأَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ » « 4 »

؛ وَ لَم يَقُل بِما رَأيت « 5 » ؛

اگر خداوند رأى كسى را در دين حجت قرار مىداد ، البتّه رأى و نظر

( 1 ) . صراط مستقيم ، ج 3 ، ص 208 ( 2 ) . همان ، ص 208 ( 3 ) . همان ، ص 208 ( 4 ) . مائده ( 5 ) آيهء 49 ( 5 ) . صراط مستقيم ، ج 3 ، ص 208