راه رستگارى (كند و كاوى در باب ايمان و اسلام) (فارسى) — الصفحة ٦٦

تعريف جامع اسلام

اسلام و تسليم در برابر اوست .

در آيهء ديگرى به تصريح مىفرمايد :

« أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِى السَّمواتِ » « 1 » ؛

آيا جز دين خدا را مىجويند ؟ با اين‌كه تسليم اوست هر آنچه در آسمان‌ها و زمين است .

زيرا چنين افرادى دربرابر ذات احديّت ، تسليم نيستند . بنابراين ، از اين مطالب نيز اين نتيجه عايد مىشود كه دين به‌طور جامع و مانع همان تسليم است .

درخواست ابراهيم عليه السلام به خود و فرزندانش نيز « اسلام » بود ، آن جا كه مىفرمايد :

« رَبَّنا وَاجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ » « 2 »

پروردگارا ! هر دوِ ما را از تسليم شوندگان خود قرار ده و نيز از نسل ما امّتى را كه در برابر تو تسليم باشند .

از آنچه گذشت به خوبى پيداست كه اسلامِ به معناى تسليم ، دين همهء انبيا عليهم السلام است ؛ دراين باره خداوند متعال مىفرمايد :

« شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ ما وَصّى بِهِ نُوحاً » « 3 » ؛

از دين ، همان را براى شما مسلمانان تشريع نمود كه به نوح سفارش و توصيه كرده بود .

بنابراين ، دين الهى همان اسلام است ، و اسلام نيز چيزى جز تسليم با تمام وجود در برابر حق نيست و اين يك حقيقت است كه با حفظ اصول و اركان ، به اقتضاى زمان‌ها و ادوار مختلف تحوّل مىيابد و بر حسب تكامل استعدادها ، تغيير مىكند . اين تكامل معنوى يك امر مسلّم است و حتّى

( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 83 ( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 128 ( 3 ) . شورى ( 42 ) آيهء 13