معارف اسلام در سوره يس (فارسى) — الصفحة ٢٧٩
عالم ذر از نظر بزرگان ما
شما خلق بسيارى را « افلم تكونوا تعقلون » اين توبيخ است . يعنى اى عاقل ! حيف نيست كه زير بار شيطان به روى ؟ چرا عقل ندارى ؟ !
سخن اهل دوزخ در جهنم
اهل دوزخ وقتى وارد جهنم شوند چنين مىگويند :
« و قالُوا لَوكُنّا نَسْمَعُ اوْ نَعْقِلُ ما كُنّا فِي اصْحابِ السَّعيرِ » « 1 » اگر عقل داشتيم كه جهنم نمىآمديم ، بىعقل بوديم . راستى هم ديوانه است كسى كه از هوى و هوس ، از شيطان و از دشمن يقينى خويش متابعت كند ، خيلى خيلى ديوانگى مىخواهد .
اينجا هم آيه شريفه مىگويد : اى ديوانه چرا بيدار نمىشوى ؟ عقلت كجاست ؟ حيف نيست كه آدم حورالعين را رها كند و درخت زقوم را بگيرد ؟ خيلى ديوانگى مىخواهد !
در اين دنيايى كه سختى مىبينى ، با آن همه تلخ كامىها كه شيرينى ندارد و مثل كوره‌اى است كه بايد تو را آبديده كند ، آمده‌اى تا خالص گردى ، كدورتهايت از بين برود و لياقت رفتن به بهشت را پيدا كنى ، آن وقت حيف نيست كه بهشت جاودان را بر دنيايى گذرا و ناپايدار بفروشى و حورالعين را به يك نگاه شهوت‌آميز از دست بدهى ؟ !
« افلم تكونوا تعقلون » چرا عقل نداريد ؟ هذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِي كُنتُم تُوعَدُونَ ( 63 ) « اين همان دوزخى است كه به شما ( پيروان شيطان ) وعده دادند »
اين خطاب قهرآميز است . وقتى جهنميان از بهشتيان جدا شدند ، خطاب مىشود اين حال و احوال شماست . اين همان جهنمى است كه « كنتم توعدون » به شما وعده دادند .
( 1 ) - سوره ملك ، آيه 10 ترجمه : ( اهل دوزخ به همديگر ) گويند اگر ما ( در دنيا سخن انبياء الهى را ) مىشنيديم يا به ( دستور ) عقل عمل مىكرديم امروز از دوزخيان نبوديم .