احكام معاملات (فارسى) — الصفحة ٤٣٨
احكام كودك
اول : كودكى
اول : كودكى
1 - كودك كسى است كه به حد بلوغ شرعى نرسيده است « 1 » .
2 - كودك نابالغ در سه مورد از نظر شرعى ممنوع التصرف است :
الف : نسبت به اموالش ، بنابراين قراردادهايى كه از سوى وى منعقد مىشوند مانند : فروش ، اجاره ، صلح ، هبه ، قرض ، وديعه ، عاريه ، شركت ، مضاربه و ديگر قراردادهايى از اين دست صحيح نيست .
ب : نسبت به ذمهاش ، بنابراين قرض گرفتن ونيزخريد و فروش نسيه وى صحيح نمىباشد ، هرچند زمان پايان مهلت مقرر ، مصادف با زمان بلوغ شرعى وى باشد .
ج : نسبت به نفس خود ، بنابراين او نمىتواند به عقد ازدواج ، اجير كردن خود ، طلاق ، طرف قراردادهاى مضاربه ، مزارعه يا مساقات به عنوان عامل ، مبادرت ورزد .
احكام كودك
احكام كودك
3 - صحيح نبودن تصرفات كودك در موارد مذكور هيچ ارتباطى با وجود مصلحت يا عدم آن ندارد ، بلكه حتى اگر مصلحت بسيار زيادى در تصرفات او باشد نيز اين تصرفات صحيح نيست .
4 - همچنين - بنابر قول مشهور - اذن قبلى ولىّ نسبت به تصرفات كودك نابالغ ونيز اجازهى بعدى او هيچگونه اثرى بر تصحيح تصرفات وى ندارد .
5 - كودك نابالغ مىتواند توسط برخى از عوامل مالكيت - غير از عقود وتعهدات - مالك اشياء شود ، مانند اينكه بواسطه حيازت « 2 » مالك هيزم وعلفشود ، و بواسطه صيد مالك ماهى شود ، و بواسطه انجام دادن عمل درخواست شده در جُعاله « 3 » مالك مال الجُعاله شود .
( 1 ) - احكام مربوط به بلوغ شرعى براى هر دو جنس زن و مرد ، در ابتداى « احكام عبادات » در باب « احكام تقليد وبلوغ » ذكر شده است . ( 2 ) - حيازت يعنى بدست آوردن چيزهاى مباح . ( 3 ) - احكام جعاله را در صفحه 355 مراجعه نمائيد .