احكام معاملات (فارسى) — الصفحة ٢٤٧
3 - اهليّت طرفهاى قرارداد
« همچون فروش ده تن آرد در برابر يازده تن آرد » . در اينجا مقدار كالاى اضافه‌اى كه عنوان شد حرام وگونه‌اى ربا محسوب مىشود .
ربا در معامله نيز شروط و احكام ويژه‌اى دارد كه به خواست خدا در احكام « بيع » به آنها خواهيم پرداخت .
3 - اهليّت طرفهاى قرارداد
3 - اهليّت طرفهاى قرارداد
خداوند متعال فرموده :
وَ لَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِى جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَاماً وَ ارْزُقُوهُمْ فِيهَا وَ اكْسُوهُمْ وَ قُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفاً « 1 » .
« اموال خود را ، كه خداوند وسيله قوام زندگى شما قرار داده ، به دست سفيهان نسپاريد ؛ و از آن ، به آنها روزى دهيد ؛ و لباس بر آنها بپوشانيد و با آنها سخن شايسته بگوييد . »
روايت شده است كه زن ديوانه‌اى را به اتّهام زنا نزد عمر آوردند ، او دستور داد تا زن را سنگسار كنند . دراين حال اميرمؤمنان امام على ( ع ) به او فرمودند :
« أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ الْقَلَمَ يُرْفَعُ عَنْ ثَلَاثَةٍ عَنِ الصَّبِىِّ حَتَّى يَحْتَلِمَ وَ عَنِ الْمَجْنُونِ حَتَّى يفِيقَ وَ عَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ »
« 2 » .
« آيا نمىدانى كه از سه گروه قلم تكليف برداشته شده است ؟ كودك تا زمانى كه بالغ شود ، ديوانه تا وقتى كه بهبودى يابد ، و به خواب رفته تا زمانى كه بيدار شود . »
احكام :
فراهم آمدن برخى شرايط در هر يك از طرفهاى قرارداد در تمام معاملات وقراردادها ، الزامى مىباشد . آن شرايط عبارت‌اند از :
1 - بلوغ
شرط بلوغ طرفهاى قرارداد ، شرطى است كه فقها براى تمام گونه‌هاى معامله وقرارداد ذكر كرده‌اند . البتّه هر چند افراد نابالغ در تصرّف در اموال خود آزاد نيستند ،
( 1 ) - سوره نساء ، آيه 5 . ( 2 ) - وسائل الشيعة ، ج 1 ، باب 4 ، از ابواب مقدّمة العبادات ، ص 32 ، ح 11 . ( از نوع 20 جلدى ) و همان ج 1 ص 45 ( از نوع 29 جلدى ) .