احكام معاملات (فارسى) — الصفحة ٢٢٨
تراضى چيست ؟
5 - رضايت طرفين ؛ مبناى داد وستد
5 - رضايت طرفين ؛ مبناى داد وستد
قرآن كريم :
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ وَ لَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيماً « 1 » .
« اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! اموال يكديگر را به باطل « و از طرق نامشروع » نخوريد ؛ مگر اينكه تجارتى با رضايت شماانجام گيرد . و خودكشى نكنيد . خداوند نسبت به شما مهربان است . »
از پيامبر اكرم ( ص ) روايت شده كه فرمودند :
« إنّما البيع عن تراضٍ »
« 2 » .
« همانا فروش ، بر مبناى تراضى صورت مىپذيرد . »
و روى البزنطى عن ابى الحسن ( ع ) فى حديث قول رسول الله ( ص ) :
« وُضِعَ عَنْ أُمَّتِى مَا أُكْرِهُوا عَلَيْه وَ مَا لَمْ يُطِيقُوا وَ مَا أَخْطَئُوا »
. « 3 »
بزنطى از ابى الحسن ( ع ) روايت نموده كه پيامبر ( ص ) فرمود :
« از امت من ، تكليف آنچه را كه به اكراه وادار مى گردند ، و آنچه را كه طاقت ندارند ، و آنچه را كه خطا مى نمايند برداشته شده است . »
تراضى چيست ؟
تراضى چيست ؟
بر اساس تاكيد آيه مباركه فوق ، معاملات مالى بر تراضى دوطرف مبتنى است ، به ديگر سخن ، تراضى بنا نهادن رضايت يكطرف است بر رضايت طرف ديگر . وتراضى هم بر حقايق واركان سه گانه زير استوار مى باشد :
1 - وجود قطعى عزم واراده ، پس يكى از اركان تراضى وجود اراده قطعى ، نزد هر يك از دوطرف ، به پايبندى به اثر عقدى كه بر آن رضايت دارند مى باشد . بنابراين اگر اراده يكطرف به هر دليلى ناقص بود ، تراضى وعقدى وجود نخواهد يافت . « چنان كه اگر عقد ازدواج موقت با زنى بسته شود كه به ازدواج
( 1 ) - سوره نساء ، آيه 29 . ( 2 ) - الميزان فى تفسير القرآن ( تهران - دارالكتب الاسلاميه ، چاپ 3 ، 1367 ق ، ج 4 ، ص 342 ) تفسير آيه 29 سوره النساء به نقل از الدوالمنثور والمقنعه باب 8 ، ص 833 . ( 3 ) - شيخ انصارى المكاسب ، ج 8 ص 56 ) چاپ مطبعه النجف الاشرف ) .