احكام معاملات (فارسى) — الصفحة ٢٢٣
3 - امور ناپسند و مكروه در عرصه كسب روزى
1 - برپاداشتن نماز اوّل وقت در اين گونه مراكز ومتوقّف ساختن داد وستد ، كار ، توليد واعمالى از اين دست به هنگام فرارسيدن وقت نماز .
2 - ياد كردن خدا در بازار ومراكز تجارى واقتصادى وتوليدى ، با خواندن دعاهاى منقول از معصومين و گفتن شهادتين وتلاوت قرآن واعمالى از اين دست .
3 - امور ناپسند و مكروه در عرصه كسب روزى
3 - امور ناپسند و مكروه در عرصه كسب روزى
پيامبر اكرم ( ص ) فرموده است :
« مَنْ بَاعَ وَ اشْتَرَى فَلْيَحْفَظْ خَمْسَ خِصَالٍ وَ إِلَّا فَلَا يَشْتَرِيَنَّ وَ لَا يَبِيعَنَّ : الرِّبَا وَ الْحَلْفَ وَ كِتْمَانَ الْعَيْبِ وَ الْحَمْدَ إِذَا بَاعَ وَ الذَّمَّ إِذَا اشْتَرَى »
« 1 » .
« هركسى كه خريد و فروش مىكند ، بايد از پنج خصلت دورى گزيند ، در غير اين صورت نه خريد كند و نه كالايى بفروشد . « آن پنج ويژگىعبارتند از » : ربا ، سوگند يادكردن « در معامله » ، پنهان نمودن عيب كالا ، ستايش كالا در صورت فروش آن وبدگويى از يك‌كالا در صورت خريد آن . »
امام كاظم ( ع ) فرموده است :
« ثَلَاثَةٌ لَا يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَيْهِمْ ، أَحَدُهُمْ رَجُلٌ اتَّخَذَ اللَّهَ بِضَاعَةً لَا يَشْتَرِى إِلَّا بِيَمِينٍ وَ لَا يَبِيعُ إِلَّا بِيَمِينٍ »
« 2 » .
« خداوند به سه دسته نظر « لطف و رحمت » نمىكند : يكى از آنها كسى است كه خدا را كالايى شمرده و چيزى نمىخرد مگر با سوگند و چيزى نمىفروشد مگر با سوگند . »
احكام :
نخست : بكارگيرى روشهايى كه امكان دارد به تقلّب ، كم‌فروشى و يا ديگر امور نامشروع در چارچوب داد وستد و يا ساير قراردادها منجر شود مكروه وناپسند است . برخى از اين روشها عبارت‌اند از :
1 - تعريف فروشنده از كالاى مورد فروش وبدگويى مشترى از كالاى در حال خريد . لازم به ذكر است كه كراهت اين مورد در ديگر قراردادها ومبادلات نيز جارى مىباشد .
( 1 ) - وسائل الشّيعة ، ج 12 ، كتاب التّجارة ، ابواب آداب التّجارة ، باب 2 ، ص 284 ، ح 2 . والفقيه ج 3 ص 194 . ( 2 ) - همان ، باب 25 ، ص 309 ، ح 2 . والكافى ج 5 ، ص 162 .