احكام معاملات (فارسى) — الصفحة ١٧١

3 - روابط برادرانه واصلاح

تشييع جنازه او حاضر شود ، دعوت او را اجابت كند ، هديه او را بپذيرد ، عطاى او را جزا دهد ، نعمت او را شكر گويد ، در يارى او بكوشد ، ناموس او را حفظ كند ، حاجت او را برآورد ، براى خواسته اش شفاعت كند ، عطسه اش را تحيت گويد ، گمشده اش را راهنمايى كند ، سلامش را جواب دهد ، گفته او را نيكو شمرد ، انعام او را خوب قرار دهد ، سوگندهايش را تصديق كند ، دوستش را دوست دارد ، در يارى او بكوشد خواه ظالم باشد يا مظلوم ، اما يارى او در حالى كه ظالم باشد به اين است كه او را از ظلمش باز دارد ، و در حالى كه مظلوم است به اين است كه او را در گرفتن حقش كمك كند ، او را در برابر حوادث تنها نگذارد ، آنچه را از نيكيها براى خود دوست دارد براى او دوست بدارد ، و آنچه از بديها براى خود نمى خواهد براى او نخواهد . سپس آن حضرت فرمودند : از رسول خدا ( ص ) شنيدم كه فرمود : هر يك از شما چيزى از حقوق برادرش را ادا نكند ، واو حقّ خود را در روز قيامت مطالبه كند ، ميان آن دو « به حق » داورى خواهد شد » .

امام صادق ( ع ) در اين باره مى فرمايند :

« المسلم أخو المسلم ، لايظلمه ولايغشه ولايخذله ولايغتابه ولايخونه ولايحرمه »

« 1 »

« مسلمان برادر مسلمان است ، نه به او ستم مىكند ، و نه او را فريب مىدهد ، و نه او را خوار مىكند ، و نه از او بدگويى مىكند ، و نه به وى خيانت مىكند ، و نه او را محروم مى سازد » .

همچنين از آن حضرت روايت شده :

« المؤمن أخو المؤمن عينه ودليله ، لايخونه ، ولايظلمه ، ولايغشه ، ولايعده عدة فيخلفه . »

« 2 »

« مؤمن برادر مؤمن و به منزله چشم وراهنماى اوست ، هرگز به او خيانت نمى كند ، به اوستم روا نمى دارد ، با او غش وتقلب نمى كند ، و هر وعده اى را به او دهد تخلف نخواهد كرد » .

همچنين مى فرمايد :

« تقربوا إلى الله تعالى بمواساة إخوانكم »

« 3 »

« به خدا به وسيله همدردى كردن با برادرانتان نزديكى جوييد » .

از پيامبراكرم ( ص ) نقل شده كه فرمودند :

( 1 ) - نورالثقلين ، ج 5 ، ص 87 . ( 2 ) - همان ، ص 86 . ( 3 ) - همان ، ج 74 ، ص 391 .