سير و سلوك؛ مقدمه (فارسى) — الصفحة ١١٢

فصل دهم : ذكر

نشاط خود را در اداى ذكر در نظر داشته باشد و با اشتياق ذكر بگويد . ذكرى كه همراه با تحميل باشد و موجب خستگى انسان شود ، اثر مطلوب نخواهد داشت .

ذكر براى تقويت اراده خيلى مهم است و بديهى است انجام مأموريتى مانند مأموريت پيامبر خاتم ( ص ) ، نيازمند اراده‌اى فولادى است . سير و سلوك معنوى و ريشه‌كنى رذائل اخلاقى نيز اراده‌اى قوى مىطلبد و براى كسب اين اراده ، مداومت بر ذكر لازم است .

اهل دلى اين‌چنين سروده است :

صُمت و جوع و سَحَر و عُزلَت و ذِكرِ به دوام * ناتمامانِ جهان را كُند اين پنج ، تمام

صُمت يعنى خاموشى ، يعنى بيش از حد صحبت نكردن ، جوع يعنى گرسنگى و كم خوردن ، سحر به منزلهء شب زنده‌دارى و عُزلت به معناى رفت و آمد با ديگران در حدّ اعتدال است . بنابر تعبير اين شاعر كه برگرفته از معارف اسلامى است ، اگر كسى به چهار دستورى كه ذكر شد ، عمل كند و مداومت بر ذكر نيز داشته باشد ، در دنيا و آخرت ، سعادتمند است .

ياد خدا ، آرام بخش دل‌ها است و يك زندگى مطمئن و با وقار و عارى از غم و غصه ، دلهره ، اضطراب خاطر و نگرانى ، براى انسان به ارمغان مى آورد . قرآن كريم مىفرمايد :

( أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوب ) « 1 »

خداوند مىفرمايد : اى انسان ! آگاه باش ، يقين داشته باش ، ترديد نداشته باش كه نجات از گرفتارىها و نگرانىها و خلاصى از بيمارىهاى روحى و جسمى ، در سايهء ياد خداوند تعالى ميسّر مىشود .

سير و سلوك معنوى ، بدون ذكر امكان‌پذير نيست . از اين‌رو ، همهء اولياءالله و نيز ائمهء اطهار و انبياء الهى ( عليهم السلام ) ، ذكرى مخصوص به خود داشته‌اند . از اذكار پيامبر

( 1 ) . الرّعد / 28