نگاهى نو به ملاك حرمت ربا و حيل (فارسى) — الصفحة ٣٩

4 - 3 - 2 . ظلم ، علت تحريم ربا

تحريم ربا را ظلم مىدانند « 1 » و ظلم را به زياده‌گيرى معنا كرده‌اند .

اين دليل موارد نقض فراوانى دارد از جمله : بيع سلف ، تنزيل ، بيع نسيه ، گران فروشى و هم‌چنين برخى موارد « حيل شرعى » كه شارع خود آن را پذيرفته است . امام خمينى قدس سره نيز خود برخى از موارد مزبور را قبول دارند « 2 » ؛ بنابراين « ظلم » بايد معناى ديگرى داشته باشد نه اين احتمال كه صرفاً زياده‌گيرى باشد .

از نظر برخى از فقهاء ظلم در اين‌جا به اين معناست كه افرادى بدون انجام هر گونه كار و فعاليت اقتصادى ، از اين طريق براى خود كسب درآمد كنند .

اين تعريف از ظلم جامع نيست ؛ چرا كه بسيارى از تجارت‌ها همين گونه هستند . به عنوان مثال « مضاربه » كه نزد شيعه و اهل سنت از قطعيّات فقه اسلامى محسوب مىشود ، اين گونه است . فرد بر بهتر معلوم شود .

( 1 ) - كتاب البيع ، 2 : 408 . ( 2 ) - ( همان ، 2 : 408 ) .