منطق مقارن (فارسى) — الصفحة ١١٩

نقد و بررسى

2 - دوام محمول براى موضوع بدون هيچ شرطى حتى شرط تحقق موضوع ، مانند : " الله تعالى بر بندگان خود ، دائم الفضل است " . اين قضيه را اصطلاحا " دائمه ازليه نامند .

3 - دوام محمول براى موضوع مادامى كه متصف به وصف عنوانى است مانند : " هيچ مومنى ممكن نيست كه شراب بخورد ، مادامى كه مومن است " اين قضيه را در اصطلاح " عرفيه عامه " نامند .

" عرفيه " - از آن جهت كه چون بر توده مردم القاء شود ، از آن چنين مىفهمند كه بقاى اين حكم مادامى است كه وصف باقى باشد هرچند در متن قضيه بدان بعنوان قيديت تصريح نشده است .

و " عامه " از آن جهت كه از " عرفيه خاصه " - كه شرح آن خواهد آمد - اعم است .

4 - دوام محمول براى موضوع در وقت معين كه بعضى آن را " سرمديه وقتيه " ناميده‌اند . « 1 » و بهتر آن است كه دائمه وقتيه ناميده شود ، مانند " هر مومنى زندانى است مادامى كه در دنيا است " .

نقد و بررسى

نقد و بررسى

يكى از فيلسوف نمايان بر منطق ارسطو ايراد گرفته و مىگويد : « 2 »

" از غلطهاى منطق جامد ضرورى و دائمى بودن است ، حال آنكه هيچ چيز دائمى نيست . رنگ برف در روشنايى سفيد است نه در تاريكى . . .

و هم گويد : " ديالكتيك هيچ قضيه مطلقى را نمىشناسد چون هر چيز در زمان و مكان مىلغزد " .

خلاصه اينكه منطق آلت تحصيل دانش است و بنابراين معنى ندارد كه قانونى در آن وضع شود كه هيچيك از علوم را دربر نگيرد .


( 1 ) - دزفولى در نور الانوار ( 2 ) - دكتر ارانى در رساله ، ماترياليسم ديالكتيك ص 47