درباره مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى) — الصفحة ١٨٧

دقّت و مقايسه

سرمايه‌دارى موجب تفريط - خيالى - عدّه‌اى ديگر شده راه سقوط ديگرى را پيش گيرند .

« تفريط خيالى » چون موفّقيت همه جانبه ندارند و بالأخره دوام هم ندارد ، آندرى آمالريك موّرخ ناراضى شوروى معتقد است پوسيدگى و بهم ريختگى برخى كشورهاى سوسياليزم چندان دور نيست ، او كتابى به اين عنوان نگاشته است : آيا اتّحاد شوروى تا سال 1984 خواهد ماند ؟ .

مىدانم كه حتماً خواهيد گفت اينها همه درست ، ليكن هيچ الگوى خارجى در دست نيست تا يك نمونهء عملى براى اين فلسفه باشد .

و اين را تصديق دارم ، ليكن بايد تاريخ را مجموعهء حوادث مرتبط به هم دانست كه به صورت سلسله‌اى منّظم در آمده است نه يك عدّه پديده‌هاى جدا و بى ارتباط و دور از هم .

مىخواهم بگويم علل موضعى عامّ يا خاصّ در كار بوده كه فلسفهء اجتماعى اسلام كاملًا به روى پرده نيامده و آن مقدار نسبتاً كاملى هم كه در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله و على عليه السلام روى كار بود با علل و عوامل استعمارى و استحمارى از ميان رفت .

در زمان حكومت عمر بن عبدالعزيز كه متد خيلى كوتاهى از اين فلسفه اجر گشت فقير پيدا نمىشد و به همين جهت اهل بيت