رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — الصفحة ٥٥٤

فصل سى و دوّم : شاهدان در قيامت

بايد حاضر و ناظر بر مطلب مورد شهادت باشد و از چگونگى و كمّ و كيف آن اطلاع كامل داشته باشد .

ما در اينجا شاهدان در قيامت را ذكر مىكنيم و براى هر يك از شاهدان يك آيه از قرآن كريم به عنوان دليل ، ارائه مىكنيم ، هر چند براى هر كدام ، آيات فراوانى يافت مىشود :

1 ) اوّلين شاهد از نظر قرآن شريف « خداوند متعال » است :

« فَالَيْنا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللَّهُ شَهيدٌ عَلى ما يَفْعَلُونَ » . « 1 » « بازگشتشان به سوى ما است ، سپس خداوند بر آنچه آنها انجام مىدادند گواه است »

2 ) شاهد دوّم ملائكه الهى هستند . از قرآن شريف استفاده مىشود كه ملائكه در قيامت « له » يا « عليه » ما يعنى بر نفع يا ضرر ما شهادت مىدهند :

« وَ جائَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهيدٌ » . « 2 » « و هر كسى مىآيد ، با او حركت دهنده و گواهى دهنده‌اى است » .

و در روايات « شهيد » به ملائكه تفسير شده است چنان كه اميرالمؤمنين عليه السلام نيز در دعاى كميل به آن تصريح فرموده‌اند :

« وَ كُلُّ سَيِّئَةٍ امَرْتَ بِاثْباتِهَا الْكِرامَ الْكاتِبينَ الَّذينَ وَكَّلْتَهُمْ بِحِفْظِ ما يَكُونُ مِنّى وَ جَعَلْتَهُمْ شُهُوداً عَلَىَّ مَعَ جَوارِحى وَ كُنْتَ انْتَ الرَّقيبَ عَلَىَّ مِنْ وَرائِهِمْ وَ الشَّاهِدَ لِما خَفِىَ عَنْهُمْ » . « و به كرام الكاتبين دستور دادى كه هر گناهى را بنويسند ، همانها كه مأمورشان كردى تا هر چه از من صادر شود حفظ كنند و ايشان و اعضاى بدنم را گواه بر من قرار دادى در حالى كه بعد از ايشان تو مراقب من بودى و گواه بودى بر آنچه از ايشان پنهان بود » .

ملائكه‌اى كه از ديدگاه قرآن ، جزء شاهدان روز رستاخيز هستند بر سه دسته‌اند :

اوّل ) « ملائكهء مقرّب خداوند » ، نظير جبرييل ، ميكاييل ، اسرافيل ، عزراييل و . . . . مىباشند :

( 1 ) - يونس / 46 . ( 2 ) - ق / 21 .