رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — الصفحة ٣٩٣

اسراف ، اتراف ، تبذير

اسراف ، اتراف ، تبذير

اسراف ، اتراف ، تبذير

مسأله 56 - يكى از گناهان بزرگ در اسلام اسراف و تبذير است و آن اقسامى دارد كه يك قسم از آن حرام نيست .

الف ) فرو رفتن در مشتهيات نفس از راه حرام كه قرآن به آن « اتراف » مىگويد كه اگر در فردى پيدا شود دنيا و آخرت او را تباه مىكند و قرآن او را فرد شومى از اهل جهنم مىداند :

« وَ اصْحابُ الشِّمالِ ما اصْحابُ الشِّمالِ فى سَمُومٍ وَ حَميمٍ وَ ظِلٍّ مِنْ يَحْمُومٍ لا بارِدٍ وَ لا كَريمٍ انَّهُمْ كانُوا قَبْلَ ذلِكَ مُتْرَفين » . « 1 » « و ياران چپ ، كدامند ياران چپ ؟ در ميان باد گرم و آب داغ . و سايه‌اى از دود تار . نه خنك نه خشك . اينان بودند كه پيش از اين ناز پروردگان بودند » .

و اگر در ملتى پيدا شود آن ملت را نابود مىداند :

« وَ اذا ارَدْنا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنا مُتْرَفيها فَفَسَقُوا فيها فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَولُ فَدَمَّرْناها تَدْميراً » . « 2 » « و چون بخواهيم شهرى را هلاك كنيم ، خوش گذرانان آن شهر را وا مىداريم تا در آن به انحراف و فساد بپردازند ، و در نتيجه عذاب بر آن شهر لازم گردد ، پس آن را يكسره زير و زِبَر كنيم » .

ب ) به هدر دادن نعم الهى نظير نابود كردن مال و عمر و آبرو و مانند اينها كه قرآن به آن « تبذير » مىگويد و مبذر را برادر شيطان مىخواند :

« انَّ الْمُبَذِّرينَ كانُوا اخْوانَ الشَّياطين » . « 3 » « همانا اسراف كنندگان برادران شيطانها هستند » .

ج ) فرو رفتن در مشتهيات نفس از راه حلال كه به آن « اسراف » گفته مىشود و آن گرچه

( 1 ) - واقعه / 41 - 45 . ( 2 ) - اسراء / 16 . ( 3 ) - اسراء / 27 .