رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — الصفحة ٣٦٥

احكام قضا و شهادات

مسأله 2297 - اگر مدّعى ، عليه ميّت ادعايى داشته باشد ، اگر علاوه بر اقامهء بيّنه قسم نيز بخورد ادعايش پذيرفته مىشود .

مسأله 2298 - مراد از بيّنه شهادت دو مرد مؤمن ، بالغ ، رشيد ، عاقل ، عادل ، مختار و حلال‌زاده‌اى است كه عيوبى كه موجب سلب اطمينان مىشود ( جنون ادوارى ، سهو و خطاى مفرط و مانند اينها ) نداشته باشند و شهادت آنها با قطع و جزم و جدّ بعد از خواستن قاضى باشد .

مسأله 2299 - به جاى شهادت دو مرد ، يك مرد و دو زن كه داراى شرايط بيّنه باشند مىتوانند شهادت دهند ، ولى شهادت زنها بدون ضميمه مرد فقط در چهار مورد قبول مىشود :

1 - باكره بودن .

2 - عيبهاى زنان كه مرد به واسطهء آن مىتواند عقد را به هم بزند .

3 - وصيت .

4 - زنده بودن طفل هنگام ولادت .

مسأله 2300 - در اثبات زنا و لواط بايد چهار مرد يا سه مرد و دو زن شهادت دهند ولى در ساير امور شهادت دو مرد يا يك مرد و دو زن كافى است .

مسأله 2301 - شهادت پنج دسته پذيرفته نمىشود گرچه داراى شرايط بيّنه باشند :

1 - شهادت شريك براى شريك در مالى كه شريك هستند .

2 - شهادت وصى در چيزهايى كه در اختيار اوست .

3 - شهادت خويشان مانند پدر و فرزند .

4 - شهادت دشمن عليه دشمن خود .

5 - شهادت مدّعى براى ادعاى خود نظير قذف ( شهادت كسى كه به ديگرى نسبت زنا بدهد در مورد زنا ) .

مسأله 2302 - اگر شاهد از شهادت خود برگردد يا شاهد ديگرى بر خلاف او شهادت دهد ، اگر قبل از حكم قاضى باشد آن شهادت اوّل پذيرفته نمىشود ولى اگر بعد از حكم باشد حكم نقض نمىشود . ولى در صورتى كه شاهد از شهادت خود برگشته باشد ضامن است و تعزير مىشود ، مثلًا اگر كسى به واسطهء شهادت او قصاص شده باشد ، اگر دروغ گفته باشد ورثه مىتوانند قصاص كنند و اگر اشتباهى باشد ورثه مىتوانند ديه بگيرند .