رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — الصفحة ٢٦٥

شركت

از آنان معامله كند ، بايد به قرارداد عمل نمايند .

مسأله 1703 - شريكى كه اختيار سرمايهء شركت با اوست ، بايد به قرارداد شركت عمل كند ، مثلًا اگر با او قرار گذاشته‌اند كه نسيه بخرد يا نقد بفروشد يا جنس را از محلّ مخصوصى بخرد بايد به همان قرارداد رفتار نمايد و اگر با او قرارى نگذاشته باشند بايد داد و ستدى نمايد كه براى شركت ضرر نداشته باشد و معاملات را به طورى كه متعارف است انجام دهد ، پس اگر مثلًا معمول است كه نقد بفروشد يا مال شركت را در مسافرت همراه خود نبرد بايد همينطور عمل نمايد و اگر معمول است كه نسيه بدهد يا مال را به سفر ببرد مىتواند همينطور عمل كند .

مسأله 1704 - شريكى كه با سرمايهء شركت معامله مىكند اگر بر خلاف قراردادى كه با او كرده‌اندخريد و فروش‌كند و خسارتىبراى شركت پيش آيد ضامن است .

مسأله 1705 - شريكى كه با سرمايهء شركت معامله مىكند اگر زياده‌روى ننمايد و در نگهدارى سرمايه كوتاهى نكند و اتفاقاً مقدارى از آن يا تمام آن تلف شود ضامن نيست .

مسأله 1706 - شريكى كه با سرمايهء شركت معامله مىكند اگر بگويد سرمايه تلف شده حرف او قبول نمىشود و مىتوانندبراى رفع‌نزاع پيش‌حاكم شرع بروند .

مسأله 1707 - عقد شركت از عقود جايز است يعنى يكى از شريكها مىتواند قرارداد را به هم زند ، گرچه مدّت شركت تمام نشده باشد ، بنابراين اگر يكى از آنان شركت را به هم بزند شريكهاى ديگر حقّ تصرّف در مال را ندارند .

مسأله 1708 - هر وقت يكى از شريكها تقاضا كند كه سرمايهء شركت را قسمت كنند ، گرچه شركت مدّت داشته باشد بايد ديگران قبول نمايند .

مسأله 1709 - اگر يكى از شريكها بميرد يا ديوانه يا بيهوش استمرارى يا سفيه يا مفلس شود ، شريكهاى ديگر نمىتوانند در مال شركت تصرّف كنند .

مسأله 1710 - هرگاه با سرمايهء شركت معامله‌اى انجام دهند بعد معلوم شود شركت باطل بوده چنانچه همهء شركا آن معامله را اجازه دهند صحيح است و درآمدش مال همهء آنهاست و كسانى كه در اين ميان كارى براى شركت كرده‌اند مىتوانند مزد زحمتهاى خود را به اندازهء معمول بگيرند .