رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — الصفحة ٢٥١

شرايط فروشنده و خريدار

بدهد چون جو را نقد گرفته و بعد از مدتى گندم را مىدهد مثل آن است كه زيادى گرفته و حرام مىباشد .

مسأله 1636 - هيچ كس نمىتواند از ديگرى ربا بگيرد ، خويش باشد يا بيگانه ، ولى ربا گرفتن مسلمان از كافر مانعى ندارد .

شرايط فروشنده و خريدار

شرايط فروشنده و خريدار

مسأله 1637 - فروشنده و خريدار بايد داراى پنج چيز شرط باشند :

اوّل : رشيد باشند يعنى سفيه نباشند ( سفيه كسى است كه تشخيص نفع و ضرر در معاملات را نمىدهد ) .

دوّم : حاكم شرع آنان را از تصرّف در اموالشان جلوگيرى نكرده باشد .

سوم : قصد خريد و فروش داشته باشند پس اگر مثلًا به شوخى بگويد مال خود را فروختم معامله باطل است .

چهارم : راضى به معامله باشند پس اگر كسى آنها را مجبور كرده باشد يا از جهت ديگرى رضايت نداشته باشند معامله باطل است .

پنجم : جنس و عوضى را كه مىدهند مالك باشند يا مثل پدر و جدّ صغير يا وكيل اختيار مال در دست آنان باشد ، و احكام اينها در مسايل آينده مىآيد .

مسأله 1638 - معامله با بچّهء غير رشيد باطل است گرچه پدر يا جدّ آن بچّه به او اجازه داده باشند كه معامله كند ، ولى اگر بدانيم چيزى را كه مىگيرد يا مىدهد مورد رضايت ولىّ اوست تصرّف در آن چيز مانعى ندارد .

مسأله 1639 - در جايى كه معامله با بچّه صحيح نيست اگر از او چيزى بخرند يا به او چيزى بفروشند بايد از ولىّ او رضايت بخواهند و اگر ولىّ او را نمىشناسند بايد چيزى را كه از بچّه گرفته‌اند به اذن حاكم شرع از طرف صاحب آن صدقه بدهند .

مسأله 1640 - اگر خريدار يا فروشنده را به معامله مجبور كنند چنانچه بعد از معامله راضى شود و بگويد راضى هستم معامله صحيح است .

مسأله 1641 - پدر و جدّ پدرى طفل در صورتى مىتوانند مال طفل را بفروشند كه براى او مفسده نداشته باشد بلكه بهتر آن است كه تا مصلحت نباشد نفروشند ، امّا وصىّ پدر و وصىّ جدّ پدرى