رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — الصفحة ٢٤٤

مراتب امر به معروف و نهى از منكر

را بداند .

دوّم : احتمال بدهد امر و نهى او تأثير مىكند ، پس اگر بداند اثر نمىكند واجب نيست .

سوّم : بداند شخص معصيت كار بنا دارد كه معصيت خود را تكرار كند ، پس اگر احتمال عقلايى بدهد كه تكرار نمىكند واجب نيست .

چهارم : در امر و نهى مفسده‌اى نباشد ، پس اگر احتمال عقلايى بدهد كه اگر امر يا نهى كند براى خود يا ديگران ضرر قابل توجّهى دارد واجب نيست .

مسأله 1593 - اگر معروف يا منكر از امورى باشد كه شارع مقدس به آن اهميّت زياد مىدهد بايد ملاحظه اهميّت شود و مجرّد ضرر قابل توجّه موجب سقوط آن نمىشود .

مسأله 1594 - اگر بدعتى در اسلام واقع شود اظهار حقّ و انكار باطل واجب است ، گرچه بدانند تأثير نمىكند .

مسأله 1595 - اگر احتمال عقلايى داده شود كه سكوت موجب آن مىشود كه منكرى معروف شود يا معروفى منكر شود يا موجب تقويت ظالم يا موجب جرأت او و مانند آن شود واجب است خصوصاً بر علماى اعلام اظهار حقّ و اعلام آن گرچه بدانند تأثير ندارد .

مسأله 1596 - اگر ورود كسى در دستگاه دولتى موجب شود كه از مفسده‌ها و منكراتى جلوگيرى شود واجب است تصدى آن امر مگر آنكه مفسدهء اهمى در آن باشد .

مراتب امر به معروف و نهى از منكر

مراتب امر به معروف و نهى از منكر

مسأله 1597 - براى امر به معروف و نهى از منكر مراتبى است :

مرتبهء اوّل : اهميّت دادن به واجبات و اجتناب از منكرات است به طورى كه ديگران از رفتار او متنبه شوند و واجبات را به جا آورند و گناهان را ترك كنند ، و اين مرتبه از بهترين مراتب است و تأثير آن هم زياد است مخصوصاً پدر و مادر در خانه ، و معلم در مدرسه ، و بزرگان در اجتماع .

مرتبهء دوّم : امر و نهى به زبان است كه واجب است اهل معصيت را نهى كنند و تارك واجب را به آوردن واجب امر كنند .

مرتبهء سوّم : با شخص معصيت كار طورى عمل شود كه بفهمد براى ارتكاب او به معصيت ،