كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى) — الصفحة ٥٣

حركت به سوى حق تعالى

مفهوم حسن فضايل ، يا آنچه از آن بر مى خيزد ، پسنديده قلمداد مى كنند ، و به بيان ديگر ، اين همان اخلاق و امور اخلاقى است و چنين است ، آنچه عقل و عقلا آن را با مفهوم قبح رذايل يا آنچه از آن جان مى گيرد ، ناپسند مى شمارند .

پيشتر گفته آمد كه موضوع علم اخلاق ، انسان است با رذايل و فضايلش . پس موضوع علم اخلاق ، انسان خواهد بود با صفات كماليه و ناقصه او ، با صفات همسو با سرشت يا ناهمسو با آن ، و يا صفات ستوده يا نكوهيده به همراه صفات برخوردار از مصلحت يا مفسده .

حركت به سوى حق تعالى

حركت به سوى حق تعالى

انسان سيرى به سوى خداوند تبارك و تعالى دارد . خداوند مى فرمايد :

( يا ايّها الانسان انّك كادح الى ربّك كدحاً فملاقيه . ) 42

اى انسان ! تو در راه پروردگارت رنج فراوان مى كشى ، پس او را ملاقات خواهى كرد .

( انّ الى ربّك الرّجعى ) 43

هر آينه بازگشت به سوى پروردگار توست .

( و انّ الى ربّك المنتهى ) 44

و در پايان راه همه ، پروردگار توست .

( انّا للّه و انّا اليه راجعون . ) 45

همانا ما از خداييم و به سوى او باز مى گرديم .

آدمى در اين سير ، به بُراقى نياز دارد كه همان جسم و بُعد مادى اوست ، البته مشروط بر آنكه بر آن چيرگى يابد و آن را مركبى راهوار گرداند ، چنان كه نيازمند توشه و شتر نيز هست كه همان توبه و يقظه مى باشد . خداوند مى فرمايد :

( و تزوّدوا فانّ خير الزّاد التّقوى . ) 46