كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى) — الصفحة ٣٨

انسان چيست ؟

دوائك فيك و ما تشعر * و دائك منك و ما تبصر

و انت الكتاب المبين الّذى * با حرفه يظهر المضمر

و تزعم انك جرم صغير * و فيك الطوى العالم الاكبر 1

درد تو ، در توست و تو در نمى يا بى ، و درمان تو ، از توست و تو نمى بينى ، و تو كتاب آشكارى هستى كه با حرفهاى پوشيدهء آن ، رخ مى نمايى ، و گمان كردى كه تو جسمى خُرد هستى ، در حالى كه جهانى پهناور در تو پيچيده است .

از قرآن چنين پيداست كه :

الف ) انسان جانشين خدا در زمين است ، چنان كه خداوند مى فرمايد :

( انى جاعل فى الارض خليفه . ) 2

همانا ، من در زمين جانشينى مى آفرينم .

ب ) اينكه انسان ، نماد همهء اسما و صفات است . خداوند مى فرمايد :

( و علّم آدم الاسماء كلّها . ) 3

خداوند همهء اسما را به آدم آموخت .

ج ) اينكه انسان ، روح خداست . خداوند مى فرمايد :

( فاذا سوّيته و نفخت فيه من روحى فقعوا له ساجدين . ) 4

چون ، آفرينشش را به پايان بردم و از روح خود در آن دميدم ، در برابر او به سجده بيفتيد .

د ) اينكه انسان ، مسجود فرشتگان است . خداوند متعال مى فرمايد :

( فسجد الملائكه كلّهم اجمعون . ) 5

پس همهء فرشتگان به سجده افتادند .

ه ) اينكه انسان ، حامل امانت الهى است . خداوند متعال مى فرمايد :