كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى) — الصفحة ٢٦٥

مراقبت به وسيله دوست

مراقبت به وسيله دوست

مراقبت به وسيله دوست

مراقبت به وسيله دوست نيز از عواملى است كه در سير وسلوك تأثير مى نهد و اگر مهمتر از ديگر مراقبتها نباشد ، به دو ن اشكال در حدّ آنهاست ، تا جايى كه روايت شده :

" المرء علي دين خليله . "

آدمى بر آيين دوستش است .

بهره بردن دو دوست از يكديگر و مراقبت از هم و گوشزد كردن عيبهاشان به يكديگر ، از عواملى است كه در سير وسلوك و در آداب و عادات اجتماعى و انجام واجبات و ترك محرّمات مؤثر به شمار مى آيد .

دوست بد ، بدتر از شيطان است و قرآن ، آن را از نشانه هاى شياطين شمرده است و مى فرمايد :

و من شرّ الوسواس الخنّاس . الّذي يوسوس في صدور النّاس . من الجّنه و النّاس . )

از شرّ وسوسهء وسوسه گر نهانى ، آن كه در دلهاى مردم وسوسه مىكند ، خواه از جنيان باشد يا از آدميان .

بر شما باد ، باز هم بر شما باد دوست خوب ، زيرا دوست خوب ، خير دنيا و آخرت است و بهايش فزونتر از دنيا و هر آن چيزى است كه در آن هست ، و بر حذر باشيد و باز هم بر حذر باشيد از همنشين بد كه از هر شرّى بدتر است و موجب شرّ دنيا و آخرت است .

شرايطى كه دربارهء استاد گفتيم ، بدون هيچ تفاوتى در اينجا نيز مطرح است . يكى از شرايط دوست ، آن است كه عاقل باشد ، زيرا نادان نه تنها سود نمى رساند كه زيان مى رساند . در روايات آمده است كه :

" انّه يريد ان ينفعك فيضّرك . " 176

او مى خواهد به تو سود رساند ، ليكن زيان مى رساند .