كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى) — الصفحة ٢١٥

مقدّمه

سلام بر شما ، به سبب آنچه شكى بايى ورزيديد ، پس چه نيكوست سراى آخرت .

اينك از روايات همين ما را بس كه امام ( ع ) مى فرمايد

" فمن صبر و احتسب لم يخرج من الدّنيا حتّي يقرّ الله له عينه في اعدائه مع ما يدّخر له في الاخره . "

كسى كه صبر كرد و راضى شد ، از دنيا نمى رود مگر آنكه خداوند چشم او را درميان دشمنانش روشن مىكند ، به علاوهءآنچه در آخرت براى او اندوخته است .

اين آيات و روايات ، تنها نمونه هايى بودند در محدودهءمورد بحث و ما در بابى جداگانه ، به تفصيل پيرامون صبر سخن خواهيم گفت .

ى ) سفارش پايانى در اين برنامهء عملى ، همين فرمودهء پروردگار است كه :

( و اهجرهم هجراً جميلًا ) 53

و به وجهى پسنديده از ايشان دورى جوى .

اين بخش از منشور عملى ، از مهمترين عوامل موفقيت است و اين همان سعهء صدرى است كه كليم الله ( ع ) هنگامى كه با اين آيه به دو دستور داده شد كه به نزد فرعون رود ، آن را از خداوند طلب كرد :

( ربّ اشرح لي صدري و يسّر لي امري و احلل عقدهً من لساني يفقهوا قولي . )

اى پروردگار من ، سينهء مرا براى من ، گشاده گردان . و كار مرا آسان ساز . و گره از زبان من بگشاى تا گفتار مرا بفهمند .

از اين آيه ، چنين پيداست كه سعهء صدر ، موجب آسانى در امور مى گردد و عاملى است براى تقويت اراده تا جايى كه آدمى مىتواند به شيوايى و گشاده زبانى و نفوذ و تأثير كلام ، دست يابد .