كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى) — الصفحة ٢٠١

مقدّمه

( انّا لله و انّا اليه راجعون )

ما از آن خدائيم و به سوى او باز مى گرديم .

آرى ، اين دنيا سراى آزمون و كمال طلبى است و بايد آن را وسيله دانست نه هدف . خداوند عزّ و جلّ مى فرمايد :

( و لنبلونّكم بشيء من الخوف و الجوع و نقصٍ من الاموال و الانفس والثّمرات و بشّر الصّابرين . الّذين اذا اصابتهم مصيبه قالوا انّا لله و انّا اليه راجعون . اولئك عليهم صلوات من ربّهم و رحمه و اولئك هم المهتدون . )

البته شما را به اندكى ترس و گرسنگى و بينوايى و بيمارى و نقصان در محصول مى آزماييم و شكيبايان را بشارت ده . كسانى كه چون مصيبتى به آنها رسيد ، گفتند : ما از آنِ خدا هستيم و به سوى او باز مى گرديم . صلوات و رحمت پروردگارشان بر آنان باد كه هدايت يافتگانند .

با توجّه به اينكه صفات رذيله ، مصيبتى بزرگ است ، كه دردى بزرگتر از آن نيست و نگون بختى دو سراى را در پى دارد . آيا چنين نيست كه صفات رذيله ، موجب نابودى نمرود ، فرعون ، هامان و سپاهيان ايشان و ابوسفيان و ابوجهل و وليد و پيروان آنها گشت . قرآن نيز داستانهاى آنها را آورده است و دستور داده كه به وضع آنها نظر شود و از آنها پند گرفته شود . خداوند مى فرمايد :

( لقد كان في قصصهم عبره لاولي الالباب )

هر آينه در داستان آنها براى خردمندان پندى هست .

آيا چنين نيست كه همه رذايل و معاصى ، ازملكات رذيله بر مى خيزد ، چنان كه همه فضايل و امور خير ، از ملكات فاضله جان مى گيرد . خداوند عزّ و جلّ مى فرمايد :

( قل كلٌ يعمل علي شاكلته . ) 9