برنامه زندگى (فارسى) — الصفحة ٤٥
مراتب روزه
نيز متوجه حق مىكند و از شائبه غير خدا محفوظ نگه مىدارد .
چنين روزه‌دارى از صبح تا مغرب دلش در محضر ربوى است و خود را در پيشگاه خداوند متعال احساس مىكند . روزهء دل به گونه‌اى ديگر نيز تعبير شده است و آن اينكه گناهان قبلى از قبيل كبر ، حسد ، ريا ، كينه ، غرور و غيره در دل روزه‌دار راه نمىيابد و قلب او از انديشه‌هاى باطل و صفات ناپسند مبرى است . حضرت على ( ع ) مىفرمايند :
« صوم القلب خير من صيام اللسان و صيام اللسان خير من صيام البطن . » « 1 »
روزهء قلب از روزهء زبان و روزهء زبان از روزهء شكم بهتر است .
روزهء قلب كه در برخى از متون عرفانى به روزهء خاص الخواص تعبير شده است ، داراى اين ويژگى است كه روزه‌دار در حالىكه روزه است ، هيچ‌گونه انديشهء غير خدايى به دل خود راه نمىدهد ، زيرا توجه به غير خدا و انديشيدن دربارهء امور دنيوى و حتى اخروى موجب بطلان اين روزه است .
گرفته روزهء خاصان درگاه * خوشا وقت كسىكه رفته اين راه
از آن پس روزهء خاص الخواص است * كه پيش خاصگانش اختصاص است
ز دنيا فارغند از فرط غيرت * ز عقبى رسته‌اند از عين حيرت
بجز حق هرچه شان در خاطر آيد * از آن هم روزهءآنان گشايد « 2 »
قسم اول روزه ؛ يعنى روزهء فقهى و امساك از خوردن و آشاميدن و ديگر
( 1 ) . شرح غرر الحكم و درر الكلم ، ج 4 ، ص 223 . ( 2 ) . كنز الحقايق ، ص 89 .