مظهر حق (نگرشى اخلاقى بر فضائل و سيره امير المؤمنان على ع) (فارسى) — الصفحة ٢٢٥

2 . خدمات علمى - فرهنگى

شده است . ابن ابى الحديد معتزلى ، بيست جلد شرح بر اين كتاب نوشته است .

امّا متأسّفانه ما شيعيان در مورد نهج البلاغه كم كار كرده‌ايم . اين كتاب به حق ، « فوق كلام مخلوق و دون كلام خالق » است .

امّا خدمات علمى و فرهنگى اميرالمؤمنين ( ع ) منحصر به آن چه در نهج‌البلاغه آمده ، نيست . حداقل سى هزار روايت از اميرالمؤمنين ( ع ) نقل شده است . كتاب « مسند الإمام على » « 1 »

يازده جلد است كه هر جلد آن حدّاقل پانصد صفحه دارد و قطعاً روايات آن حضرت بيش از اين بوده و تمام آن به

دست ما نرسيده است . شما اگر كل روايات « صحاح ستّه » كه مربوط به اهل سنّت است را جمع كنيد ، به اين مقدار نمىرسد . بايد در مورد روايات اميرالمؤمنين ( ع ) كار كنيم و بدانيد كه هر چه هم تلاش كنيد ، به قطره‌اى از درياى علم ايشان دست پيدا نمىكنيد .

قبلًا در مورد آيهء شريفهء وَ لَوْ أَنَّ ما فِى الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَة أَقْلامٌ وَ الْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَة أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّه « 2 »

بيان شد كه در روايات ، « كلمات الله » به وجود مقدّس اميرالمؤمنين ( ع ) و ساير ائمّهء معصومين ( ع ) تفسير شده است . « 3 »

اگر همهء چوب‌ها قلم شود و همهء درياها مركب ، نمىتوان تمام فضائل اميرالمؤمنين ( ع ) را با آن نوشت . ولى به اندازهء توان بايد از درياى فضائل آن وجود شريف استفاده كرد .

( 1 ) . تأليف شهيد سيد حسن قبانچى ( 1328 - 1411 هق ) .

( 2 ) . لقمان / 27 .

( 3 ) . ن . ك : فصل چهارم از همين كتاب