هدايتگران راه نور ، زندگانى ثامن الائمه امام علي بن موسى الرضا (ع) (فارسى) — الصفحة ٤٢

دوران امامت و رنجها . .

رو برخى از مناصب دولتى را به عهدهء وى گذارده بود .

ايرانيان كه على رغم كنار رفتن برامكه هنوز در دستگاه دولت عبّاسى از نفوذ و قدرت برخوردار بودند به مأمون گرايش داشتند ، زيرا مادر مأمون ايرانى و دست پروردهء ايرانيان بود .

اين بود كه ابرهاى طوفان‌زاى فتنه در آسمان امّت اسلام گرد آمدند و مرگ زودرس هارون در خراسان ، پيش‌از آنكه‌اوضاع كشور سروسامان يابد ، زودتر از انتظار آتش فتنه را برافروخت . همراهى نمودن و نزديك بودن مأمون با پدرش كه به اشارهء فضل بن سهل تحقيق مىيافت نقش بارزى در فتنهء ياد شده داشت . امين ، چه بسا به اشارهء برخى از فرماندهان عبّاسى خود فوراً مأمون را خلع و پسرش را به عنوان وليعهد تعيين كرد .

طبيعى بود كه اين عزل و نصب از سوى مأمون ، مردود شمرده شود .

خوددارى مأمون ، امين را واداشت كه برخى از فرماندهان خود را براى دستگيرى مأمون روانه‌سازد تا وى را دست‌بسته به محضرش آورند .

برخى از سران سپاه مأمون ، بويژه ايرانيان ، مأمون را به سرپيچى از امين تشويق مىكردند . مأمون نيز سخنان آنان را پذيرفت و در نتيجه ميان دو برادر جنگى درگرفت كه سرانجام به خلع امين از مقام خلافت و به قدرت رسيدن مأمون انجاميد .

اين جنگ ، نخستين نبرد ميان عبّاسيّان بود كه از بدترين جنگهاى داخلى مسلمانان به شمار مىآيد . اين جنگ اعتماد مردم را به نظام سياسى حاكم بر آنها متزلزل كرد و مخالفان را بر انقلاب و شورش عليه