آفاق نيايش (تفسير دعاى كميل) (فارسى) — الصفحة ٤٨٣

شفاى الهى

قرآن شريف هم در پايان آيات اين روش را كه موافق با فطرت است به كار برده ، لذا آيات رحمت را با رحمت به پايان رسانيده و آيات نقمت را با نقمت . لذا اسم « مميت ؛ مرگبار » و « منتقم ؛ انتقام گيرنده » جايى دارد و اسم « حىّ ؛ زنده » و « رحيم ؛ مهربان » هم جايى ديگر .

عرفا نيز هر يك از اسماى حق تعالى را مظهر تمامى وجود گرفته و گفته اند : مظهر قهر و قاهريت خداوند در دنيا عبارت است از مصيبت‌ها ، و در آخرت عبارت است از آتش جهنم . مظهر رحمت و رحمانيت او در دنيا نيز نعمت‌ها و در آخرت بوستان‌هاى بهشت و . . . مىباشد .

و اين كه صفات حق تعالى عين ذات اوست منافاتى با اين مطلب ندارد ، چرا كه خداوند احدية الذات هر كارى را كه بخواهد مىكند ولى به واسطه صفات ذاتى اش . لذا علم ، قدرت و نعمت به واسطه آن كه عالم ، قادر ، منعم ، رئوف و رحيم است به ما افاضه مىشود و غنا ، ثروت و كمالات به واسطه آن كه غنى ، قدير و مالك است و جهل وعجز و ذلت و فقر . . . به واسطه علم او ، قدرت ، عزت و عنايش مرتفع مىگردد .

و چه خوش گفته است كه :

عباراتنا شتّى و حسنك واحد * و كلٌ الى ذاك الجمال يشير « 1 »

كلام الهى است كه :

. قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيّاً مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى وَ لَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَ لَا تُخَافِتْ بِهَا وَ ابْتَغِ بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلًا « 2 »

( 1 ) . شرح الاسماء الحسنى ، ج 1 ، ص 17 . ( 2 ) . اسراء ، آيه 110 .