آفاق نيايش (تفسير دعاى كميل) (فارسى) — الصفحة ٣٣٠

ب ) مأموران دوزخ :

از آيات چنين پيداست كه آتش جهنم از خود انسان و همان عمل اوست كه در اين دنيا از او سر زده است و فرشتگان نيز كار خود را انجام مىدهند و نرم دلى و دل سوزى ، ايشان را از كارشان باز نخواهد داشت .

لذا درست نيست كه گفته شود اين آتش با رحمت الهى تناسب ندارد چرا كه آتش جهنم از خودِ انسان و كردار او ساخته شده است . غل هايش نيز همان صفات پست و پليد است . كلام الهى است :

؛ إِنَّا جَعَلْنَا فِي أَعْنَاقِهِمْ أَغْلَالًا فَهِيَ إِلَى الْأَذْقَانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ « 1 » ما بر گردن‌هاى ايشان غل‌هايى نهاده‌ايم كه تا چانه ها بالا آمده و آن‌ها را سر به هوا نگه داشته است .

عذاب و شكنجه شخص جهنمى هم باز از عمل خود آدمى است . قرآن بارها و بارها تكرار كرده است كه :

؛ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئاً وَ لكِنَّ النَّاسَ أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ « 2 » خداوند به هيچ وجه به مردم ستم روا نمىدارد و اين خودِ مردم هستند كه نسبت به خودشان ستم روا مىدارند .

( 1 ) . يس ، آيه 8 . ( 2 ) . يونس ، آيه 44 .