آفاق نيايش (تفسير دعاى كميل) (فارسى) — الصفحة ٢٧٥

غضب الهى

آن خواهند چشيد ، نه نسيم خنكى بر آنان خواهد وزيد ، و نه نوشابه اى خواهند نوشيد . اين‌ها سزاى مناسب آنان است .

« مرصاد » در اين جا به معناى كمين است زيرا نگهبانان جهنم در كمين ايشان بوده‌اند .

« احقاب » جمع « حقب » است كه به معناى زمان طولانى آمده و مفسران و علماى لغت در مدت آن اختلاف دارند و اين اختلاف از رواياتى ناشى شده است كه معناى آن معلوم و مشخص نبوده است .

در مجمع البيان از رسول خدا ( ص ) روايت شده است كه :

« إِنَّ لايَخْرُجُ مِنَ النّارِ مَنْ دَخَلَها حَتّى يَمْكُثَ فيها احْقاباً وَ الْحُقُبُ بِضْعَ وَ سِتُّونَ سَنَةً ؛ « 1 »

بدرستى كه هر كس در آتش داخل شود از آن بيرون نمىآيد مگر پس از آن كه چندين حقب در آن مانده باشد . كه حقب عبارت از شصت و چند سال است . »

« حميم » به معناى آب داغ است .

« غسّاق » چركى است كه از دوزخيان جريان پيدا مىكند .

« وفاق » مصدر است كه به معناى فاعل به كار رفته است ، يعنى اين پاداش موافق عملى است كه از ايشان سر زده است . شايد منظور از آن تجسم اعمال بوده و به اين معناست كه همه اين ها همان اعمالى است كه در دنيا از ايشان سر زده است .

ولى بهشتيان برعكس دوزخيان ترس و وحشتى نخواهند داشت و هر نعمتى را بخواهند به دست مىآورند و جاودانه در آن ها خواهند بود .

و اين در قران كريم بارها به عنوان نمونه ذكر شده است :

؛ لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْأَكْبَرُ وَ تَتَلَقَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ هذَا يَوْمُكُمُ الَّذِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ « 2 » آن‌ها را وحشت بزرگ اندوهگين نخواهد كرد و فرشتگان به ديدار ايشان خواهند شتافت - و به ايشان خواهند گفت - اين همان روزگار شماست كه وعده داده مىشديد .

( 1 ) . بحارالانوار ، ج 8 ، ص 276 ، ( باب 24 ، النار أعاذنا الله وسائر المؤمنين من لهبها و . . . ) . ( 2 ) . انبياء آيه 103 .