آفاق نيايش (تفسير دعاى كميل) (فارسى) — الصفحة ١٣٧

د ) قناعت

از كلمات موجز رسول خدا ( ص ) است كه :

« عَزَّ مَنْ قَنَعَ وَ ذَلَّ مَنْ طَمِع

؛ « 1 » هر كس كه قناعت پيشه كرد عزيز و هر كس طمع پيشه كرد خوار گرديد . »

پيداست كه غالب صفات حسنه از قبيل عزت ، آسايش ، عفت ، امانت دارى و صداقت مرهون قناعت است . چنان كه بيش تر صفات زشت هم زير يوغ حرص و طمع قرار دارند ، مثل ذلّت ، سختى و . . . .

لذا در روايتى از رسول خدا ( ص ) و امير مؤمنان ( ع ) آمده است كه :

« انَّ اخْوَفَ ما اخافُ عَلَيْكُمْ اثْنان . اتِّباعُ الْهَوى وَ طُولُ الْامَل لِأَنَّ لْاتِّباعُ الْهَوى يُصدُّ عَنِ الْحَقِّ وَ طُولُ الْاملِ فَيَنْسِى الْآخِرَة ؛ « 2 »

از دو چيز بيش تر از هر چيز ديگر بر شما بيم ناكم : يكى پيروى از خواسته هاى دل و ديگرى آرزوهاى دراز كه پيروى از هوا و هوس جلوگير و سد راه حق و حقيقت مىشود و آزروى دراز آخرت را از ياد مىبرد . »

آرزوهاى دراز يكى از نتايج حرص و طمع است . لذا در روايات اكيدا از آن‌ها نهى شده است .

از امام باقر ( ع ) روايت شده است :

« مَثَلُ الْحَريصِ عَلَى الدُّنْيا كَمَثَلِ دُودَةُ الْقَزَّ كُلَّما ازْدادَتْ مِنَ الْقَزّ عَلى نَفْسِها لَفّا كانَ ابْعَدَ لَها مِنَ الْخُرُوجِ حَتّى تَمُوتَ غَمّا ؛ « 3 »

مثل كسى كه به مال دنيا طمع دارد مثل كرم ابريشم است كه هر چه بر دور خود تار بيش ترى مىتند ، بيرون آمدن از آن برايش مشكل تر مىشود تا آن كه دق كرده و مىميرد . »

و در جاى ديگر فرمودند :

( 1 ) . ابن ابى الحديد ، شرح نهج‌البلاغة ، ج 19 ، ص 50 . ( 2 ) . شيخ مفيد ، ارشاد ، ص 113 . ( 3 ) . كافى ، ج 2 ، ص 316 .