مذهب تشيع، آينده تاريخ بشريت (فارسى) — الصفحة ٥٣
مصاحبه با مجله موعود
كثرات زيادى در آن هست كه اين نزديك مىشود به كثرات عالم پايين تر . اشراقيون مىگويند ما برهان لازم براى اثبات ده عقل را نداريم ، اما اصل عالم عقول بايد باشد . شايد هم آنها بى نهايت باشند چنان كه در روايات ما هم تعداد ملائكه بى نهايت توصيف شده است . بنابراين اينها وسايط اند و به وسيله‌ى اينها و از طريق اينها فيوضات به بقيه مى رسد .
موعود : كار اصلى اين وسايط چيست ؟
كار اصلى اين وسايط عبارت است از :
1 - رساندن فيوضات به ديگران يعنى وساطت در خلقت و كمال و غفران و قضاء حاجات
2 - هدف بودن وجود آنها در برخوردارى ديگران از فيوضات الهى . فلاسفه گاهى مىگويند : اولين مخلوق عقل اول است ، صادر اول عقل اول است . گاهى هم مىگويند : همهء عالم به واحد برمىگردد و وجود انبساطى ظلّى يك وجود است ، بقيه اش هم حدود و قيود است ، حدود و قيود الحاقى به اصل . هر دو تعبير را فلاسفه دارند .
موعود : نصوص مذهبى و روايى ما در اين زمينه چه مىگويند ؟
در نصوص مذهبى در جايى مى فرمايد
: « اول ما خلق الله العقل »
اما در جايى ديگر نيز به نقل از پيامبر اكرم صلى الله عليه و