سير و سلوك (منزله دوم: توبه) (فارسى) — الصفحة ٣٤

اركان توبه

شرمنده باشد . اگر چنين حالتى براى آدمى پديد آيد ، قطعاً توبهء او پذيرفته مىشود ، گناهان او بخشيده مىشود و پروندهء سفيد و درخشانى فراروى او گشوده خواهد شد .

اركان توبه

اركان توبه

حالت توبه ، مشتمل بر چهار ركن است كه عبارتند از :

« احساس ندامت » ؛

« اظهار ندامت » ؛

« عزم اصلاح » ؛

« اصلاح » ؛

در واقع ، توبهء حقيقى وابسته به تحقّق چهار ركن مذكور است و تا وقتى اين چهار ركن به وقوع نپيوندد ، توبه حاصل نمىشود . به عبارت روشن‌تر ، اركان توبه ، لازم و ملزوم يكديگرند و هيچ‌يك به تنهايى و مستقلًا توبه را محقَّق نمىسازد .

اميرالمؤمنين ( ع ) مىفرمايند :

« التَّوْبَةُ عَلَي أَرْبَعَةِ دَعَائِمَ نَدَمٍ بِالْقَلْبِ وَ اسْتِغْفَارٍ بِاللِّسَانِ وَ عَمَلٍ بِالْجَوَارِحِ وَ عَزْمِ أنْ لَا يَعُود » « 1 »

توبه داراى چهار پايه است : پشيمانى دل ، استغفار به زبان ، عمل به وسيلهء اعضا و تصميم به ترك تكرار .

البته ركن اساسى توبه ، احساس ندامت و پشيمانى قلبى است و ساير اركان ، ساخته و پرداختهء آن ركن مىباشند و به صورت ناخودآگاه به دنبال آن پديد مىآيند .

در ادامهء اين فصل ، به شرح مختصرى از اركان توبه پرداخته مىشود .

( 1 ) . بحارالأنوار ، ج 75 ، ص 81