سير و سلوك (منزله دوم: توبه) (فارسى) — الصفحة ٢٣١
3 ) گناهان اقتصادى
پايمال شدن حقّ ديگران مىشود . رشوه ، مختصّ قضاوت نيست و در بسيارى از مشاغل وجود دارد . همچنين رشوه‌دهنده و رشوه‌گيرنده ، هر دو بايد توبه كنند ؛ در روايات آمده است :
« الرَّاشِي وَ الْمُرْتَشِي وَ الْمَاشِي بَيْنَهُمَا مَلْعُونُون » « 1 »
رشوه‌دهنده و رشوه گيرنده و واسطهء بين آنها ، مورد لعن هستند .
غش و فريب ديگران ، در معاملات باشد يا غير معاملات ، رذيلت و ناهنجارى ديگرى است كه در جامعهء ما وجود دارد . پيامبر گرامى ( ص ) مىفرمايند :
« لَيْسَ مِنَّا مَنْ غَشَّ مُسْلِماً » « 2 »
از ما نيست كسى كه مسلمانى را فريب دهد .
فروشنده‌اى كه اجناس و كالاهاى او به اصطلاح ، زير و رو دارد و ظاهر پر زرق
و برق آن ، مشترى را فريب مىدهد ، بايد توبه كند .
تقلّب و حقّه بازى ، گناه ديگرى است كه در امور اقتصادى نيز رواج دارد و ضمان‌آور است . نظير چسباندن مارك‌هاى غيرواقعى روى كالا و مرغوب نشان دادن جنس كه مشترى را بفريبد .
كم‌فروشى گرچه مشهور در معاملات است ، ولى در هر كارى باشد ، گناه است و توبه را بر آدمى واجب مىسازد . نظير كم‌كارى ، بدكارى و بىكارى در ادارات و يا اينكه بنّا ، كارگر ، لوله‌كش ، سفت‌كار و . . . كار خود را انجام نداده يا ناقص انجام داده باشد ، و به آن در عرف ، سرهم بندى مىگويند .
معاملات هرمى كه هر روزى به شكلى عرضه مىشود و سرمايهء افراد را نابود مىسازد ، براى زمينه‌سازان ، طراحان ، متصديان و سرمايه‌گذاران شركت‌هاى هرمى
( 1 ) . جامع الأخبار ، ص 156 ( 2 ) . بحارالأنوار ، ج 10 ، ص 367