سير و سلوك (منزله دوم: توبه) (فارسى) — الصفحة ١٣١
10 . توجّه به حضور در محضر خداوند ، اهل بيت ( ع ) و ملائكهء الهى
هيچ سخنى را بر زبان نمىآورد جز آنكه در نزد او فرشته مراقب حاضر و آماده‌اى ( براى نوشتن ) است .
علاوه بر اين دو مَلَك ، ملائكهء مقرّب خداوند سبحان نظير جبرائيل ، ميكائيل ، اسرافيل ، عزرائيل و حَمَلهء عرش نيز ناظر گفتار و كردار انسان هستند :
كِتابٌ مَرْقُومٌ ، يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ « 1 »
نوشتار رقم‌خورده‌اى است كه مقرّبان آن را مىبينند .
يعنى در روز قيامت ملائكهء مقرّب خداوند ، نسبت به اعمالى كه انسان در دنيا انجام داده و در نامهء عمل وى ثبت شده است ، شهادت مىدهند ؛ و كسى مىتواند روى پرونده شهادت بدهد كه حاضر و ناظر قضايا بوده باشد .
يادآورى اينكه حضرت عزرائيل كه قرار است از انسان قبض روح كند و جان او را بگيرد ، اعمال او را مىبيند ، در نزديك شدن به حالت توبه و اصلاح اعمال و نيز استمرار اين حالت معنوى ، بسيار مفيد است .
اگر كسى بداند كه حق‌تعالى ناظر بر اعمال او است ، اهل‌بيت ( ع ) كردار و گفتار وى را مىبينند و ملائكه حركات او را ثبت و ضبط مىنمايند ، دست از گناه و كردار ناشايست خواهد شست . به عبارت روشن‌تر علم به اينكه اعمال انسان كنترل مىشود ، يك نيروى كنترل‌كننده و بازدارنده براى او محسوب مىشود و راه توبه و بازگشت به زير پرچم الله تبارك و تعالى را براى وى هموار مىسازد . به اين باور و
اعتقاد ، ايمان عقلى يا علم‌اليقين گفته مىشود .
اگر آدمى به همين اندازه از علم‌اليقين برخوردار بوده ، يا ايمان او صرفاً عقلى باشد ، خود به خود كنترل مىشود و در صورت بروز گناه ، به جبران آن خواهد پرداخت . امّا برتر و ارزشمندتر آن است كه انسان ، علاوه بر ايمان عقلى ، از ايمان
( 1 ) . مطففين / 21 - 20