ايمان زيربناى شريعت (فارسى) — الصفحة ٥٩٧

چهارم - توكّل ، تجلّى كنندهء اسماء خداوندى :

« و از آن خداست نهان آسمانها و زمين و به او باز گردانده مىشود همهء كارها او را بپرست و بر او توكّل كن كه پروردگارت از آنچه به جاى مىآوريد غافل نيست . »

در اينجا نيز صفت توكّل پس از بيان اين مطلب ، تجلّى مىيابد كه غيب آسمانها و زمين در اختيار خداست و همهء امور به سوى او بازگشت دارد . پس مادامى كه حقيقت آسمانها و زمين به دست خداوند است و بازگشتگاه همهء آنها به سوى اوست ، چرا آدمى به نيروى ديگرى توكّل كند ؟ و چرا انسان بايد غير از خداوند سبحان از نيروى ديگرى بهراسد ؟

هشت - چون خداوند سرور مؤمنان است ، مؤمن بايد بر او توكّل كند .

الف - خداوند مىفرمايد :

قُل لَن يُصِيبَنَا إِلَّا مَاكَتَبَ اللَّهُ لَنَا هُوَ مَوْلَانَا وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ « 1 » .

« بگو : هيچ حادثه‌اى براى ما رخ نمىدهد ، مگر آنچه خداوند براى ما نوشته و مقرّر داشته است او مولاى ماست و مؤمنان بايد تنها بر خدا توكّل كنند . »

ب - بدين ترتيب است كه خداوند ، سرورى خود و ضرورت توكلّ برخود را براى مؤمنان يادآورى مىكند . خداوند مىفرمايد :

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَن يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ « 2 » .

« اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! از نعمتى كه خدا به شما ارزانى داشته است ياد كنيد آنگاه كه گروهى قصد آن كردند كه بر شما دست بازند و خدا دست آنان را از شما كوتاه كرد . از خدا بترسيد و مؤمنان بر خدا توكّل مىكنند . »

بدين سان بدليل توكّل مؤمنان بر خداوند سبحان ، پروردگار ، آنها را قبلًا پشتيبانى كرده است ، از سويى آنها نيز بايد در برخوردارى از صفت توكّل ، پايدارى ورزند تا ياورىِ خداوند براى ايشان نيز پايدارى يابد .

از امام صادق عليه السلام رسيده است كه فرمود :

( 1 ) - سورهء توبه ، آيهء 51 . ( 2 ) - سورهء مائده ، آيهء 11 .