ايمان زيربناى شريعت (فارسى) — الصفحة ٥٨٨

سوم - توكّل پناهگاه مؤمنان :

و اسرافكار به رقابت برمىخيزند و به هنگام شدّت گرفتن گرفتاريشان به توكّل ، پناه مىبرند . خداوند دربارهء آنها مىفرمايد :

فَمَا آمَنَ لِمُوسَى إِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِن قَوْمِهِ عَلَى خَوْفٍ مِن فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِمْ أَن يَفْتِنَهُمْ وَإِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِي الْأَرْضِ وَإِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفِينَ « 1 » .

« از بيم آزار فرعون و مهتران قوم او ، جز گروهى از آنها به موسى ايمان نياوردند و فرعون در زمين برترى مىجست و او از اسراف كاران بود . »

الف - بدين ترتيب توكّل ، والاترين ، حقيقت ايمانى است . خداوند مىفرمايد :

وَقَالَ مُوسَى يَاقَوْمِ إِن كُنتُمْ آمَنتُم بِاللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا إِن كُنتُم مُسْلِمِينَ « 2 » .

« موسى گفت : اى قوم من ! اگر به خدا ايمان آورده‌ايد و تسليم فرمان هستيد ، به او توكّل كنيد . »

ب - بدين ترتيب هنگام كشمكش با زورگويان و در لحظهء رويارويى با ايشان مؤمنان به دژ توكّل پناه مىبرند . خداوند دربارهء آنها مىفرمايد :

قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِن كُنْتُم مُؤْمِنِينَ « 3 » .

« دو مرد از آنان كه پرهيزكارى پيشه داشتند و خدا نعمتشان عطا كرده بود گفتند : از اين دروازه بر آنان داخل شويد و چون به شهر درآمديد شما پيروز خواهيد شد و بر خدا توكّل كنيد اگر از مؤمنان هستيد . »

پ - بدين ترتيب است كه ويژگىِ توكّل در اوج وضع مؤمنانى قرار دارد كه دلهايشان براى خدا فروتن است و به هنگام ذكر الهى ، ايمانشان افزون مىگردد و آنها بويژه در مواقع دشوارى بر خداوند توكّل مىجويند . خداوند مىفرمايد :

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَاناً وَعَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ « 4 » .

( 1 ) - سورهء يونس ، آيهء 83 . ( 2 ) - سورهء يونس ، آيهء 84 . ( 3 ) - سورهء مائده ، آيهء 23 . ( 4 ) - سورهء انفال ، آيهء 2 .