ايمان زيربناى شريعت (فارسى) — الصفحة ٥٦١
پنجم - استغفار و توبه :
استغفار كند ، بلكه او بايد توبه به درگاه الهى آورد و به فرايض خود عمل كند و به آنچه خدا بدان مىخواند پاسخ دهد . خداوند مىفرمايد :
أَفَلَا يَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ وَيَسْتَغْفِرُونَهُ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ « 1 » .
« آيا به درگاه خدا توبه نمىكنند و از او آمرزش نمىخواهند ؟ خدا آمرزنده و مهربان است . »
به نظر مىرسد كه توبه ، مرحلهء بالاترى از استغفار است و از همين جاست كه استغفار از شرايط توبه دراين آيه تلقّى شده است و نيز دراين زمينه از امام صادق عليه السلام رسيده است كه فرمود :
« خداوند بر بنده‌اى رحم آورد كه حاضر نشد در دين خود ، ابليس را الگو قرار دهد ، و در كتاب خدا رهايى از هلاكت و بينش از كورى و راهنمايى به سوى هدايت و شفاى درد سينه‌ها نهفته است كه خداوند ، شما را به استغفار و توبه دستور مىدهد . خداوند مىفرمايد : وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَى مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ « 2 »
« و آن كسانى كه چون مرتكب كارى زشت شوند يا به خود ستمى كنند ، خدا را ياد مىكنند و براى گناهان خويش آمرزش مىخواهند و كيست جز خدا كه گناهان را بيامرزد ؟ و چون به زشتى گناه آگاهند در آنچه مىكردند پاى نفشرند . »
نيز خداوند مىفرمايد : وَمَن يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحِيماً « 3 » .
« و هركه كارى ناپسند كند يا به خود ستم روا دارد آنگاه از خدا آمرزش خواهد خدا را آمرزنده و مهربان خواهد يافت . »
اين همان استغفارى است كه خداوند بدان دستور مىدهد و توبه و ترك محرّمات الهى را به همراه آن شرط كرده است ، زيرا مىفرمايد : . . . إِلَيْهِ يَصْعَدُ
( 1 ) - سورهء مائده ، آيهء 74 . ( 2 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 135 . ( 3 ) - سورهء نساء ، آيهء 110 .