ايمان زيربناى شريعت (فارسى) — الصفحة ٤٤٤

چهارم - دعا ، اصلاح و احسان :

مگرنه اين است كه دعا بشر را از استكبار ، بازمىدارد ؟ آنگاه كه آدمى به خويشتن خويش باز مىگردد و درمىيابد كه راه صلاح و والايى همان تواضع است ؟

ب - خداوند مىفرمايد :

وَاذْكُر رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَخِيفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ والآصَالِ وَلَا تَكُن مِنَ الْغَافِلِينَ * إِنَّ الَّذِينَ عِندَ رَبِّكَ لَايَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَيُسَبِّحُونَهُ وَلَهُ يَسْجُدُونَ « 1 » .

« پروردگارت را در دل خود به تضرّع و ترس بى آن كه صداى خود بلند كنى هر صبح و شام ياد كن و از غافلان مباش . هر آينه آنان كه در نزد پروردگار تو هستند از پرستش او سر نمىتابند وتسبيحش مىگويند و برايش سجده مىكنند . »

دعا همان نقطهء مخالف استكبار است و اگر استكبار و سركشى ، عامل فساد در زمين است دعا ابزار بازدارندهء انسان از فساد مىباشد .

پ - همچنين دعا و تواضعى حقيقى را به ارمغان مىآورد و انگيزه‌هاى تجاوز و تسلّط را از روان بر مىكند . از همين روست كه خداوند سبحان مىفرمايد :

ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَخُفْيَةً إِنَّهُ لَايُحِبُّ الْمُعْتَدينَ « 2 » .

« پروردگارتان را با تضرّع و در نهان بخوانيد ، زيرا او متجاوزان سركش را دوست ندارد . »

پس نقش دعا ، بازداشتن انسان از تجاوزى است كه خداوند آن را دوست نمىدارد .

ت - دعا نه تنها از فساد باز مىدارد ، بلكه نهال محبّت را در جان مىنشاند تا براى مردم ، احسان و نيكى به بار آورد . خداوند مىفرمايد :

. . . وَادْعُوهُ خَوْفاً وَطَمَعاً إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ « 3 » .

« . . . و خدا را از روى بيم و اميد بخوانيد . و رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است . »

پس در پرتوى دعا روح نيكوكارى به مردم در نفس انسان ، رشد مىكند ، زيرا دعا نفس را اصلاح مىكند و صلاح نفس ، زير ساز صلاح جامعه است . چه ، يكى از

( 1 ) - سورهء اعراف ، آيات 205 - 206 . ( 2 ) - سورهء اعراف ، آيهء 55 . ( 3 ) - سورهء اعراف ، آيهء 56 .