فوايد دين در زندگانى (فارسى) — الصفحة ١٦

اشكال و جواب

كه دين « 1 » با اصول و فروع و اخلاق و سياسات و آداب اجتماعى خود در روح وى تأثير درستى نموده باشد و او دين را به معنى حقيقى آن درك كرده باشد .

و در بين همچو افرادى نه فساد اخلاقى عرض اندام مىكند و نه زشتى كردار ، بلكه اين طبقه تماما داراى پندار و كردار و رفتار نيكو و پسنديده مىباشد و آنانى كه شما نواقص‌شان را مىبينيد از قسم اول هستند ، كه اسلام را درست نفهميده و يا به آن پابندى صحيح ندارند .

آرى اسلام چيزى است و مسلمان چيز ديگر و به گفته معروف :

اسلام بذات خود ندارد عيبى * هر عيب كه هست در مسلمانى ماست

و از وجود مردان اخلاقى و بلند همت در ميان طبقه بىدينان كه در ايراد فوق ذكر شده بود دو جواب داده مىشود :

اول : اين كه تمام كمالات اخلاقى كه در نفوس مردم بىدين دنيا نفوذ نموده ( و البته كه عدد آن‌ها و مقدار آن كم هم نيست ) در اثر تعاليم دينى و از بركت قانون آسمانى است . صدها سال است كه حكومت فكرى اكثر دو قاره آسيا و افريقا به دست با كفايت اسلام است چنانچه در اكثر اروپا و امريكا مسيحيت نفوذ قوى داشته ، و

( 1 ) . مراد از دين قوانين محكم و برنامه عالى اسلامى است .