احكام عبادات (فارسى) — الصفحة ٦٢٣
تمرين نفس به طاعت ، صبر و تقوا
وَذلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِي ظَنَنْتُم بِرَبِّكُمْ أَرَدَاكُمْ فَأَصْبَحْتُم مِنَ الْخَاسِرِينَ « 1 » » « 2 » .
« آخرين بنده را فرمان مىشود كه به آتش برده شود ، پس ملتفت مىشود و خداوند عزّ و جلّ مىگويد : شتاب كنيد . چون او رابياورند خداوند به او مىگويد : اى بنده من براى چه التفات كردى ؟ عرض مىكند : پروردگارا ! من اين چنين به تو گمان نداشتم . خداوندمىفرمايد : پس گمانت به من چه بوده است ؟ مىگويد : گمانم اين بود كه خطايم را بيامرزى و مرا داخل بهشت كنى . خداوند مىفرمايد : اىفرشتگانم سوگند به عزّت و جلال و رفعت مكانم ، اين شخص در تمام زندگىاش هرگز ساعتى به من گمان نيك نداشته است و اگر يك‌ساعت از زندگىاش به من گمان نيك داشت او را به آتش نمىترساندم . دروغ او را بپذيريد و او را داخل بهشت كنيد . »
پس امام صادق‌عليه السلام فرمود :
« بنده‌اى به خدا گمان نيك نكند مگر اينكه خداوند بر وفق گمانش با او رفتار كند ، و گمان بد نكند به او مگر اينكه خداوند مطابق‌گمانش با او برخورد نمايد ، و اين است سخن خداوند كه مىفرمايد : « آرى اين گمان بدى بود كه درباره پروردگارتان داشتيد و همان‌موجب هلاكت شما گرديد ، و سرانجام از زيانكاران شديد . »
تمرين نفس به طاعت ، صبر و تقوا
تمرين نفس به طاعت ، صبر و تقوا
نفس مانند حيوان سركش و چموشى است كه اگر به حالش رها كنى به هيجان آمده و خود را هلاك مىگرداند ، ولى بايد آن را بانكوهش ، سرزنش و تهديد ، تأديب نمايى و به اطاعت خدا وپيامبر او و صبر در اطاعت و تقواى الهى تمرين و عادت دهى . پيامبران‌الهى و پيشوايان دين‌به همين ترتيب سفارش كرده‌اند و اكنون بياييد با گوش شنوا قلب بيدار وآگاه ، پاره‌اى از اين سفارشها را باهم بخوانيم :
1 - پيامبر خدا فرمود :
« من مقت نفسه دون مقت الناس ، آمنه اللَّه من فزع يوم القيامة
» « 3 » .
« هر كس كه بر نفس خود خشم كند بىآن كه بر مردم خشم گيرد ، خداوند او را از هراس روز قيامت ايمن گرداند . »
2 - حسن بن جهم مىگويد : شنيدم امام رضاعليه السلام مىفرمود :
( 1 ) سوره فصّلت ، آيه 23 . ( 2 ) وسائل الشيعه ، ج 11 ، باب 15 ، ص 181 ، حديث 7 . ( 3 ) همان ، باب 17 ، ص 183 ، حديث 3 .