احكام عبادات (فارسى) — الصفحة ٦٠٤
فصل چهارم - جهاد نفس
فصل چهارم - جهاد نفس
فصل چهارم - جهاد نفس
جهاد نفس يا مبارزه با نفس ، اوّلين و برترين جهاد و از برجستهترين واجبات الهى و با ثوابترين آنها در نزد خداوند متعالاست . و دين مبين اسلام ما را به جهاد با نفس ، سخت سفارش كرده است . و در قرآن مجيد آمده است :
وَمَن جَاهَدَ فَإِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهِ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ « 1 » .
« كسى كه جهاد كند براى خود جهاد مىكند چرا كه خداوند از همه جهانيان بىنياز است . »
آيه فوق را به مبارزه با نفس تفسير كردهاند .
در روايات اسلامى هم احاديث زيادى در تشويق به اين نوع از جهاد وارد شده است كه برخى از آنها را يادآور مىشويم :
1 - امام كاظمعليه السلام در يك روايت طولانى به هشام فرمود :
« عليك بالاعتصام بربّك والتوكّل عليه ، و جاهد نفسك لتردّها عن هواها ؛ فإنّه واجب عليك كجهاد عدوّك
» . « بر تو است كه به پروردگارت تمسّك بجوئى و بر او توكّل نمائى . با نفس خويش مبارزه كن تا آن را از هوايش بازگردانى ، زيرامبارزه با نفس مانند جهاد با دشمن بر تو واجب است . »
هشام گفت : با كدام يك از دشمنان ، جهاد واجبتر است ؟ امام فرمود :
« أقربهم إليك ، وأعداهم لك ، وأضرّهم بك ، وأعظمهم لك عداوة ، وأخفاهم لك شخصاً مع دنوّه منك ، و من يحرّض أعداءك عليك وهو ابليس الموكّلبوسواس القلب ، فلتشتدّ عداوتك له ، ولا يكوننّ اصبر على مجاهدتك لهلكتك منك على صبرك لمجاهدته ؛ فإنّه أضعف منك ركناً في قوّته ، وأقلّ منك ضرراً فيكثرة شره ، إذا أنت اعتصمت باللَّه ، و من اعتصم باللَّه فقد هُدي إلى صراط مستقيم
» « 2 » .
« نزديكترين آنها به تو ، دشمنترين آنها به تو ، زيان بارترين آنها به تو ، كينه توزترين آنها به تو ، نهانترين آنها عليرغم نزديكبودنش به تو ، و بالاخره كسى كه ساير دشمنانت را بر ضدّ تو تحريك مىكند و او ابليس است كه به دلها وسوسه مىافكند . پس بايد دشمنىتو با ابليس شدّت يابد . و مباد كه ابليس در
( 1 ) سوره عنكبوت ، آيه 6 . ( 2 ) مستدرك الوسائل ، ج 2 ، كتاب الجهاد ، باب 1 ، ابواب جهاد العدو ، حديث 16 .