احكام عبادات (فارسى) — الصفحة ٤٦٨
مؤنه يا مخارج چيست ؟
مگر اينكه كالا اصولًابراى تجارت آماده شده باشد كه دراين صورت بين فروش و عدم فروش آن تفاوتى نيست و خمس مقدار افزايش يافته آن واجب‌مىگردد .
10 - باغ و مزرعه ، و مرغدارى و نظاير آن كه انسان گاهى براى استفاده شخصى خود موردبهره‌بردارى قرار مىدهد ، در مقدار افزايش يافته آن و مقدار ميوه وگوشتى كه خود استفاده مىكند ، خمس واجب نمىگردد . ولى اگر آن‌را براى كسب بهره و سرمايه‌گذارى در نظر گرفته باشد ، هر نوع رشد و افزايش آن بعنوان فايده وبهره بشمار مىآيد و بايد خمس آن راپرداخت كند . و هم‌چنين است اگر محصول باغ يا مزرعه شخصى او افزون بر نياز شخصى باشد و آن را به فروش رساند ، بايد خمس آن‌را بپردازد .
11 - اگر شخصى سرمايه‌گذارىهاى متعدّد و در زمينه‌هاى مختلف داشته باشد ( مثلًا در كشاورزى ، صنعت و اقسام‌تجارت ) سود مجموع اين سرمايه‌گذارىها مورد محاسبه قرار مىگيرد نه هر يك به طور جداگانه .
12 - سرمايه از مؤنه و مخارج زندگى به شمار نمىرود ، لذا خمس بر آن مترتّب مىگردد ، مگر چيزى باشد كه انسان به وسيله آن‌امرار معاش مىكند مانند زمينى كه بر روى آن كشاورزى مىكند ، يا اتومبيلى كه با آن كار مىكند يا دكانى كه در آن به كسب و تجارت‌مىپردازد به طوريكه اگر اين ابزارها را از دست بدهد ، روزى ودرآمد او مختلّ مىگردد ، در اين گونه موارد ظاهراً خمس به اين‌سرمايه‌ها مترتّب نمىگردد زيرا از مؤنه و مخارج زندگى بشمار مىروند .
مؤنه يا مخارج چيست ؟
مؤنه يا مخارج چيست ؟
1 - مؤنه يا مخارج زندگى كه مشمول خمس نمىگردد عبارتند از :
الف - هزينه‌هاى روزمرّه زندگى مردم چه ضرورى يا تجملاتى و يا خيرات وصدقات باشد .
ب - مالياتى كه توسّط دولت اخذ مىشود ، كفّاره ، ديه و مخارج پيش‌بينى نشده .
ج - نيازهاى انسان در زندگى مانند : خانه مسكونى ، ملك براى استراحت وگذراندن اوقات فراغت ، اتومبيل يا هر وسيله نقليه‌ديگر .
د - مخارج ازدواج فرزندان ، تحصيل آنان ، و موارد مشابه حتّى اگر آن فرزندان ثروتمند باشند .
ه - مخارج سفر حجّ واجب يا مستحب .
2 - اگر شخصى نتواند خانه مسكونى ، هزينه حجّ واجب ، يا قيمت خودرو مورد نياز خود را تأمين كند يا توانايى پرداخت هزينه‌ازدواج فرزندان خود را نداشته باشد و براى تأمين آنها بايد طى سالهاى متمادى درآمد خود را پس‌انداز كند ، اقرب آن است كه آن‌پس‌انداز جزء مؤنه و