احكام عبادات (فارسى) — الصفحة ٣٣١

اوّل - شك در چيزى كه محل آن گذشته است

كارى كه بايد بعداز آن انجام دهدنشده ، بايد آنچه را كه در انجام آن شك كرده بجا آورد . به طور مثال :

1 - چنانچه در تكبيرة الاحرام شك كند و هنوز مشغول كار بعدى نشده باشد ، واجب است كه تكبير را بجا آورد .

2 - يا اگر در قرائت حمد شك كند و هنوز در قرائت سوره وارد نشده باشد ، واجب است حمد را بخواند .

3 - يا اگر در قرائت سوره شك كند و هنوز مشغول ركوع يا قنوت نشده باشد ، واجب است سوره را بخواند .

4 - يا در انجام دادن ركوع شك كند در حالى كه او هنوز ايستاده است ، بايد ركوع را بجا آورد .

5 - يا در انجام دادن دو سجده يا يك سجده شك كند در حالى كه هنوز بلند نشده يا به تشهّد شروع نكرده باشد بايد سجده را بجاآورد .

ولى اگر شك بعداز گذشتن محل ( يعنى پس از مشغول شدن به انجام كار بعدى ) باشد نبايدبه آن اعتنا كند و نمازش را همچنان ادامه دهد ، مانند اينكه :

1 - در حال قرائت حمد ، در انجام دادن تكبيرة الاحرام شك كند .

2 - يا در حال قرائت سوره ، در قرائت حمد شك نمايد .

3 - يا در حال قرائت آيه بعدى در آيه قبلى شك كند .

4 - يا حتّى در حال قرائت آخر آيه در قرائت اوّل آن شك كند . در همه اين موارد به شك خود اعتنا نكند و نمازش را ادامه دهد .

5 - همچنين اگر بعداز ركوع يا سجده شك كند در اينكه آيا برخى از واجبات آن را انجام داده است يا نه مانند ذكر واجب يااستقرار و آرامش بدن يا گذاشتن مواضع سجده بر محل سجده وغيره ، نبايد به شك خود اعتنا كند .

و اگر در حال خم شدن به سوى سجده ، شك كند كه آيا ركوع را بجا آورده يا نه ، يا اينكه بعداز ركوع ، راست ايستاده است يا نه ، به شك خود اعتنا نكند .

فرقى ندارد كارى كه بعداز عمل مشكوك ، به آن شروع كرده ، واجب باشد يا مستحبّ . پس اگر درباره بجا آوردن تكبيرة الاحرام‌شك كند در حالى كه مشغول به استعاذه ( كه عمل مستحبّى است ) شده باشد ، يا در قرائت شك كند در حالى كه مشغول به‌قنوت مىباشد ، به شك خود نبايد اعتناكند .

چند مسأله :

1 - دراين شك فرقى نيست كه نسبت به اعمال و اجزاء دو ركعت اوّل نماز واقع شود يا نسبت