احكام عبادات (فارسى) — الصفحة ٢٤٨
دركجا نماز بخوانيم ؟
« جُعِلَتْ لِي الْأَرْضُ مَسْجِداً وَتُرابها طَهُوراً ، أينما أدركتني الصلاة صَلَّيْتُ
» « 1 »
« زمين براى من مسجد و خاك آن ، طهور قرار داده شده است . در هر جا كه وقت نماز برسد ، نماز مىگزارم . »
2 - مكان نمازگزار ازهر نجاست مرطوبى كه سرايت مىكند و بدن يا لباس نمازگزار را آلوده مىگرداند ، بايد پاك باشد ، امّا اگرنجاست خشك باشد اشكال ندارد ، مگر در محل سجده كه پيشانى روى آن گذاشته مىشود كه بايد از هر نوع نجاست حتّى نجاست‌خشك پاك باشد .
3 - فقها گفته‌اند در برخى از اماكن نماز صحيح نيست يا به جهت اينكه منجر به ارتكاب حرام مىشود يا به خاطر اينكه با بجاآوردن نماز به طور صحيح ، منافات دارد . اين موارد عبارتنداز :
الف - نماز در مكان غصبى يا هر مكانى كه صاحب آن اجازه نداده باشد . ( جزئيات اين مورد را بعداً ذكر خواهيم كرد ) بدون شك ، قول فقها دراين مورد مطابق با احتياط است .
ب - نماز در جايى كه ايستادن در آن حرام باشد مثل اينكه نامهاى خداوند يا آيات قرآن كريم ، بر روى فرش يا سنگفرش ، نقش‌شده باشد . همچنين نماز بر روى قبر پيامبر اكرم‌صلى الله عليه وآله و ائمّه معصومين‌عليهم السلام جايز نيست زيرا اين عمل ، هتك حرمت آنان محسوب‌مىشود .
ج - نماز در محلّى جلوتر از قبر معصوم‌عليه السلام يا برابر با آن مگر اينكه حايلى وجود داشته باشد ، به شرط اين كه عرف ، وجود حايل‌را عامل بر طرف كننده بىاحترامى و بىادبى نسبت به مقام معصوم ، بداند .
د - نماز در اماكنى كه زندگى انسان را در معرض خطر قرار مىدهد مانند اماكنى در جبهه‌هاى جنگ كه در هر لحظه در معرض‌بمباران مىباشد ، يا اماكنى كه در معرض هجوم حيوانات درنده است ، يا ساختمانهايى كه در حال فروريختن و سقوط مىباشد . عدم‌صحّت نماز در اماكن ياد شده ، مطابق با احتياط مستحبّ است .
ه - نماز در مكانى كه متحرّك است و استقرار ندارد ، مانند وسيله نقليّه متحرّك در غير حالت اضطرار ، يا جايگاهى كه لرزان‌است به گونه‌اى كه باعث سلب طمأنينه و آرامش واجب ، از نمازگزار مىشود .
و - نماز در جايى كه نمازگزار نمىتواند نمازش را به طور صحيح بجا آورد ، مانند نماز در ميان ازدحام شديد جمعيّت كه ممكن‌است نماز انسان را با بطلان ، مواجه سازد ، يا نماز در محلّ وزش تندباد يا ريزش شديد باران كه ممكن است از به اتمام رساندن نمازمانع شود . احتياط مستحبّ اين است كه در چنين اماكنى ، نماز شروع نشود و همچنين در هر جايى كه
( 1 ) وسائل الشيعه ، باب 1 ، ابواب مكان المصلّى ، ص 423 ، حديث 5 .