احمد موعود انجيل (تفسير سوره صف) ( فارسى) — الصفحة ٣٧

آراى مفسران درتسبيح موجودات

وحى كرده است .

قرآن به روشنى از اطاعت و سرسپردگى آسمان و زمين گزارش مىدهد و مىفرمايد :

كج ) « فَقالَ لَها وَلِلْأَرْضِ ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ » ؛ « 1 »

به آسمان و زمين گفت : از روى رغبت و يا كراهت تحت فرمان در آيند ، گفتند :

ما از روى اطاعت زير فرمان در آمديم .

اين آيات و نظاير آنها در نظر گروهى كه بخواهند نزد قرآن شاگردى كنند و در فهم معانى قرآن هر نوع پيشداورى را كنار بگذارند ، به روشنى از وجود شعور در سراسر جهان ، خبر مىدهد ، حالا حقيقت اين شعور و آگاهى چگونه است و در چه پايه است ، براى ما روشن نيست .

در ادعيهء اسلامى ، به اين مطلب اشاره‌هايى هست كه از باب نمونه ، دو مورد را نقل مىكنيم :

« تسبح لك الدواب فى مراعيها ، والسباع فى فلواتها ، والطير فى وكورها ، وتسبح لك البحار بأمواجها ، والحيتان فى مياهها ؛

چهارپايان در چراگاه‌ها ، درندگان در بيابان‌ها ، پرندگان در آشيانه‌ها تو را تسبيح مىگويند ، دريا با امواج متلاطم خود ، ماهيان در ميان آنها ، تو را تنزيه مىنمايند » .

در صحيفهء سجاديه چنين مىخوانيم : امام سجاد موقع رؤيت هلال ، آن را با جمله‌هاى زير مخاطب مى ساخت :

« أيّها الخلق المطيع الدائب السريع المتردد في منازل التقدير ؛ « 2 »

اى آفريدهء فرمان بردار تندرو ، كه پيوسته در منازلى كه بر تو اندازه‌گيرى

( 1 ) . فصلت ( 41 ) آيهء 11 . ( 2 ) . صحيفهء سجاديه ، دعاى 43 .