نظام اخلاقى اسلام (تفسير سوره مباركه حجرات) (فارسى) — الصفحة ٧٣

6 پيامبر باطن يا وجدان اخلاقى

« وَ لكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَ كَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْيانَ » خداوند نه تنها حس خداشناسى را به ما مرحمت فرموده و سرشت ما را با اعتقاد به مبدأ آميخته است ، بلكه دلهاى ما را به آن دسته از خوبيها نيز كه بدون معلم و مربى ، از درون خويش به آنها الهام مىشويم ، آراسته است ، و چنين معناى گسترده‌اى را مىتوان از جملهء « حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمانَ » استفاده نمود ؛ زيرا در جملهء دوم ، علاوه بر انزجار از كفر ، انزجار از فسق و عصيان نيز فطرى معرفى شده است ؛ بنابراين ، مقصود از محبوب گردانيدن ايمان ، تنها خداشناسى نيست ، بلكه علاوه بر آن ، سرشت ما با يك سلسله سجاياى اخلاقى به هم آميخته شده است ، و روح ما به طور ناخودآگاه ، به سوى آنها كشيده مىشود .

اينك به برخى از امور فطرى كه مىتواند از مصاديق روشن آيهء شريفه باشد ، اشاره مىكنيم :

خداشناسى و پيدا كردن سر نخ سلسلهء وجود و مبدأ پيدايش سيل خروشان جهان هستى و توجه به سازندهء اين همه مصنوعات شگفت‌انگيز ، آن‌چنان فطرى است كه خميرهء انسان با طلب و جستجوى آن ، آميخته است .

گذشته از حس خداجويى ، علاقه به تمام فضايل اخلاقى و سجاياى انسانى با وجود ما ، عجين شده است و ميل به يك سلسله خوبيها و انزجار از بديها در ما ريشهء فطرى دارد ؛ در جهان ، ملتى را نمىشناسيم كه پس دادن امانت را ناپسند ، و خيانت به امانت را