نظام اخلاقى اسلام (تفسير سوره مباركه حجرات) (فارسى) — الصفحة ١٧٧

بررسى يك نزاع ديرينه

پاسخ آن از مطالب آغاز بحث روشن گرديد ؛ زيرا اين دو كلمه از نظر لغت ، دو معناى مختلف دارند . حقيقت اسلام همان خضوع ، و مفاد ايمان ، همان اذعان و تصديق است ؛ با اين حال ، چگونه مىتوان گفت كه مفاد اصلى اين دو لفظ در لغت يا در لسان شرع يكى است .

2 ) آيا ميان مصاديق اين دو كلمه رابطه تساوى برقرار است يا نه ؟

و هر مسلمان واقعى ، مؤمن واقعى است و بالعكس ، يا نه ؟

پاسخ : اگر اين سؤال مربوط به معناى رايج و شايع باشد ، به طور مسلم ، ميان مصاديق اين دو لفظ ، نسبت تساوى حكم فرماست ؛ زيرا كسى كه از صميم قلب در برابر خدا خاضع و تسليم باشد ، به طور مسلم به خود او و آنچه كه مربوط به او باشد ، اذعان خواهد داشت . از برخى آيات نيز تساوى مصاديق اين دو لفظ استفاده مىشود :

« فَأَخْرَجْنا مَنْ كانَ فِيها مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ، فَما وَجَدْنا فِيها غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ؛ « 1 »

از آن ( دهكده‌اى كه قرار بود بر آن بلا نازل كنيم ) مؤمنان را خارج كرديم ، و در آنجا جز يك خانه ( خانوادهء لوط ) خانهء مسلمانى پيدا نكرديم » .

ولى اگر اين سؤال ، نسبت به سه معناى اخير باشد ، به طور مسلم ، رابطهء ميان آنها عموم و خصوص است ؛ يعنى : همهء افراد با

( 1 ) . الذاريات ( 51 ) آيهء 35 و 36 .