اخلاق در اداره (فارسى) — الصفحة ٩٥

شخصيت انسان از ديدگاه اسلام

: « لو دنوت انمله لاحترقت

» اگر ذره‌اى بيايم مىسوزم ، و بيش از اين قدرت آمدن ندارم .

مولوى اين روايت را انصافاً خوب به شعر درآورده است :

گفت : جبريلا بيا اندر پيم گفت رو ، رو من حريف تو نيم

قرآن در سوره بقره اولين درجه‌اى را كه به انسان مىدهد درجه « خليفه اللهى » است . به ملائكه خطاب شد :

« اني جاعل في الارض خليفه » ؛ « 1 » من در زمين خليفه‌اى خواهم گماشت .

اگر نبود براى انسان جز اين درجه و امتياز ، برايش كافى بود .

بالاتر از اين ، آن كه در همين سوره چند آيه بعد مىفرمايد :

« وعلم آدم الاشماء كلها » ؛ « 2 » و خداوند ، تمامى اسما را به آدم آموخت .

يعنى ، انسان مظهر اسما و صفات حق شد و همه آن‌ها در آدم جلوه كر . آنجا كه ملائكه درباره خلقت انسان اعتراض داشتند و اظهار مىكردند اين موجود خون‌ريز است و مفسده به پا مىكند و . . . كه گويا فرشتگان موضوع خونريز بودن انسان را فهميده بودند و درك كرده بودند كه انسان مركب از روح و جسم است و تمايلات و غرائزش مفسده انگيز است لذا گفتند خداوندا ! اين موجود

مفسد و خون‌ريز را براى چه خلق مىكنى اگر براى عبادت كردن است ، ما را تو عبادت مىكنيم و . . براى فهماندن وجواب‌گويى به فرشتگان ، وقتى كه اسما و صفات حق براى آدم تجلى كرد ، به ملائكه و فرشتگان عرضه نمودو فرشتگاه آن را تجلى

( 1 ) - بقره ( 2 ) آيه 30 . ( 2 ) - همان ، آيه 31 .