اخلاق فرماندهى وفرمانبرى (فارسى) — الصفحة ٨٣

دنيا بازيچه است

فى الاموال وَ الأولادِ و . . . » « 1 » اى مردم بدانيد كه زندگانى دنيا در حقيقت بازيچه و لهو و هوسرانى و آرايش و تفاخر و خودستائى با يكديگر ، و حرص افزودن مال و فرزندان است .

از ديد امام صادق ( عليه السلام ) سيماى دنيا چنين است :

« زندگى دنيوى همچون نقشى است كه سر آن تكبّر ، چشم آن حرص ، گوشش طمع ، زبانش رياء ، دست آن شهوت ، پايش عُجب و خودپسندى ، قلبش غفلت ، رنگش فنا و نتيجه و آينده ى آن زوال و نيستى باشد . پس كسى كه آن را دوست بدارد ، به دام تكبر ، آز ، طمع ، شهوت ، خودپسندى و غفلت خواهد غلتيد و سرانجامش آتش دوزخ است . » « 2 » ريشه ، كلمه دنيا « دنى » ( پستى ) است و از نظر اهل معرفت هر چيزى كه انسان را از ياد خداى تعالى و راه او باز دارد ، دنياست .

چنان كه خواجه عبدالله انصارى فرمود :

« اين حيات دنيا چونان باد است ، تا بنگرى از دست رفته است ، و همچون خنده ى ديوانگان و گريه مستان ديوانه ، بى شادى خندد و بى اندوه بگريد . اگر ذّل مرگ نبود ، همانا از اطراف عالم ، آواز « انا ربُّكُم الأعلى » بر مى آيد . » « 3 »

« مجودرستى عهد از جهان سست بنياد * كه اين عجوزه عروس هزار داماد است »

( 1 ) - سوره ى حديد ، آيه 20 ( 2 ) - مصباح الشريعه ( 3 ) - كشف الاسرار