حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى) — الصفحة ٣٥٩

شرح مفردات

لا يَكْلِمُ حِشاشَه : لا يكلم از مادهء كَلْم ، يعنى مجروح كردن . حشاشه :

جانب و طرف هر چيزى .

منهل : به فتح ميم و سكون نون و فتح‌ها ، چشمه‌اى كه در چراگاه و صحرا مردم و حيوانات از آن مىنوشند ، و مأخوذ از نهل به معناى سيراب شدن است .

تطْفَحُ : طَفَح الإناء و النهر ؛ آب ظرف پر شد و آب نهر بالا آمد و از اطراف به بيرون ريخت .

ضَفَّتاهُ : دو طرف نهر .

وَ لايَترنَّقُ : كدر شدن آب و غلبه كردن خاك بر آب و از بين رفتن گوارايى آن .

بِطاناً : از مادهء بَطِنَ مثل عَلِمَ ؛ يعنى از سيرى شكمش بزرگ شد ، و مراد ، بزرگىِ شكم در اثر خوردن آب زياد است .

بطائل : به كسر همزه ، فايده .

و لايحظى : نصيب از رزق و روزى .

ناهل : عطشان ، و ريّان ؛ از اضداد است و مراد در اين جا اوّل است .

الرِيّ : به كسر و فتح ، ضد عطش است .

كافل : ضامن و عهده‌دار .

هَلُمَّ : به فتح ميم ، به معناى « بيا » است .

ليت شعري : يعنى اى كاش مىفهميدم .

سناد : تكيه‌گاه .

عروة : ريسمان .